P. 1
ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ - ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ - ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

|Views: 2,861|Likes:
Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα οι λοιμώξεις του χειρουργικού τραύματος απειλούν σοβαρά την ανθρώπινη ζωή.

Μέτρα προφύλαξης, προστασία κατά το χειρουργείο.
Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα οι λοιμώξεις του χειρουργικού τραύματος απειλούν σοβαρά την ανθρώπινη ζωή.

Μέτρα προφύλαξης, προστασία κατά το χειρουργείο.

More info:

Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/18/2013

pdf

text

original

1.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα οι λοιμώξεις του χειρουργικού τραύματος απειλούν
σοβαρά την ανθρώπινη ζωή.
O Anderson et all (2008) αναçέρει ότι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που
συμβάλλει στην ανάπτυξη λοiμωξης του χειρουργικού τραύματος εiναι και το
περιβάλλον του χειρουργεiου και εστιάζεται σε ορισμένα σημεiα όπως την oιάρκεια του
χειρουργικού πλυσiματος την αντιση¡iα του oέρματος, την oιάρκεια της επέμβασης,
τον αερισμό των χειρουργεiων, την αποστεiρωση των χειρουργικών εργαλεiων και την
πτωχή χειρουργική τεχνική.
Ooηγiες και συστάσεις για την πρόλη¡η των λοιμώξεων του χειρουργικού πεoiου που
έχουν σχέση με τον χώρο του χειρουργεiου έχουν oημοσιευθεi και αναθεωρηθεi
τελευταiα το 1999 από το κέντρο πρόλη¡ης και ελέγχου ασθενειών (C.D.C).
1κτοτε oεν υπήρχε νέα αναθεώρηση εκτός από μια πρόσçατη oημοσiευση του 2008
που προέρχεται, από την (society Ior Health care Epidemiology oI America) και
αναçέρεται σε μερικές αναθεωρήσεις που προκύπτουν από πλέον βιβλιογραçiα
(Kομποροζος 2007).
Oι συγγραçεiς της παρούσας βιβλιογραçικής κριτικής ανασκόπησης θα προσπαθήσουν
μέσω βιβλιογραçiας, νέων ποσοτικών ερευνών να εντοπiσουν νέα oεoομένα που
αçορούν την πρόλη¡η λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος στον χώρο του
χειρουργεiου έχοντας σαν βάση τους τις κατευθυντήριες οoηγiες του κέντρου ελέγχου
και πρόλη¡ης ασθενειών του 1999.
Η LITSKH (1974) αναφέρει ότι « !Α"Α#Σ Α$ %Ι&Ω'Η (Ε"
!ΕΩ)ΕΙ#ΑΙ *"Σ ΓΙΑ#Ι # $)ΣΩ$Ι+ (Ε" ,%Α$#ΕΙ Σ+$Ι&Α. Α"
&ΩΣ # $)ΣΩ$Ι+ Γ"Ω)Ι-ΕΙ #Ι &ΙΑ #Ε."Ι+Η #/ ΕΙ"ΑΙ
%Α"!ΑΣ&Ε"Η +ΑΙ Ε'Α+%/!ΕΙ "Α #Η" Ε*Α)&-ΕΙ Α)Α (Ε"
ΕΙ"ΑΙ Ε". ΓΙΑ *"0
Lκοπός και ερευνητικό ερώτημα προς απάντηση εiναι ο εντοπισμός νέων oεoομένων
για πρόλη¡η της μάστιγας των λοιμώξεων στον χώρο του χειρουργεiου τα οποiα θα
1
συμβάλουν στην μεiωση των μετεγχειρητικών λοιμώξεων οι οποiες σήμερα ακόμη
αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη ζωή.
1. +/)ΙΩΣ &Ε)Σ
1.1 +Ε*Α%ΑΙ Ι2 Ε"Ι%ΓΙ+ +ΑΙ !ΕΩ)Η#Ι+ $%ΑΙΣΙ
Bασικές έννοιες που έχουν χρησιμοποιηθεi στην παρούσα βιβλιογραçική ανασκόπηση
εiναι το χειρουργικό τραύμα, οι μετεγχειρητικές λοιμώξεις, ο χώρος του χειρουργεiου
το κέντρο ελέγχου και πρόλη¡ης ασθενειών, και ο Αμερικάνικος Lύνoεσμος
Nοσηλευτών χειρουργεiου.
1.1 ρι34562
2.2.1 Mετεγχειρητική λοiμωξη σύμçωνα με τους Horan et all (1992) ορiζεται η
λοiμωξη του χειρουργικού τραύματος η οποiα παρατηρεiται μέχρι κα 30 ημέρες από
την χειρουργική επέμβαση ή μέχρι και ένα χρόνο εάν έχει τοποθετηθεi ξένο σώμα.
2.2.2 Xειρουργικό τραύμα ορiζεται όλο το πεoiο από το oέρμα μέχρι το βάθος της
περιοχής που χειρουργεiται όπου çθάνουν τα χέρια μας και τα χειρουργικά εργαλεiα
(Peterson 2007).
2.2.3 Tο κέντρο ελέγχου και πρόλη¡ης ασθενειών (C.D.C) ιoρύθηκε το 1946 στην
Ατλάντα με αρχικό σκοπό την πρόλη¡η και καταπολέμηση της Mαλάριας. Lήμερα
αποτελεi την κυριότερη πηγή γνώσεων για θέματα πρόλη¡ης και προαγωγής της υγεiας
oιεθνώς.
2.2.4 O Αμερικάνικος Lύνoεσμος Nοσηλευτών χειρουργεiου (A.O.R.N) εiναι ένας
oιεθνεiς οργανισμός που αντιπροσωπεύει πάνω από 46767 νοσηλευτών χειρουργικών
αιθουσών σε περισσότερους από 389 χώρους στις HHΑ και σε όλο τον κόσμο.
2
2.2.5 Xειρουργική Αiθουσα εiναι ο χώρος όπου oιεξάγονται οι χειρουργικές
επεμβάσεις.
1.7 Ι3τ5ρι89 Ανα:ρ549 τ;ν .ειρ5<ρ=ι8>ν %5ι4>?ε;ν.
Oι χειρουργικές επεμβάσεις στα μέσα του 19
ου
αιώνα εξελiσσονταν συχνά σε
θανατηçόρο oιαoικασiα εξαιτiας των μετεγχειρητικών λοιμώξεων. Oι χειρουργημένοι
ασθενεiς ανέπτυσσαν συνήθως «αντιoραστικό πυρετό» και ακολουθούσε εκροή πύου
από την τομή, σή¡η και συχνά θάνατος. (Pουμπελάκη 2008).
Απεικονiζοντας καλά την ¡ηλή θνησιμότητα μετά από μια χειρουργική επέμβαση που
ορισμένες çορές έçθανε στο 40-60° με κύρια αιτiα τις μετεγχειρητικές λοιμώξεις ένας
Lκοτσέζος ιατρός ο James Simpson (1811-1870) έλεγε χαρακτηριστικά ότι ένας
στρατιώτης σε ένα χειρουργικό τραπέζι εiχε περισσότερες πιθανότητες να πεθάνει παρά
αν βρισκόταν στρατιώτης, στην μάχη του Bατερλό. (Peterson 2008).
H χρήση των αντιβιοτικών μετά το 1940 η οποiα προκάλεσε μάλιστα προσoοκiες για
πλήρη έλεγχο των λοιμώξεων oεν έçερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Tην oεκαετiα του 1970 άρχισε ή oιερεύνηση των παραγόντων κινoύνου για την
εμçάνιση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος.
Tο 1999 το κέντρο ελέγχου και πρόλη¡ης ασθενειών (C.D.C) με σκοπό την πρόλη¡η
της μάστιγας των μετεγχειρητικών λοιμώξεων ανέoειξε μετά από πολυπαραγοντικές
αναλύσεις ειoικούς παράγοντες που συμβάλουν στην ανάπτυξη λοiμωξης του
χειρουργικού τραύματος. 1νας από αυτούς τους παράγοντες σύμçωνα με το (C.D.C)
εiναι και ο χώρος του χειρουργεiου. Tο κέντρο ελέγχου και πρόλη¡ης ασθενειών
προχώρησε σε οoηγiες και συστάσεις που έχουν oημοσιευθεi το 1999.
1κτοτε oεν υπήρχαν ουσιαστικές αναθεωρήσεις εκτός από μια πρόσçατη oημοσiευσή
του 2008 που προέρχεται από την society Ior Health Care Epidemiology oI America
(Anderson et all 2008).
Lήμερα οι χειρουργικές λοιμώξεις oiνουν ακόμη ζοçερά το παρόν τους και το
πρόβλημα που oημιουργούν εξακολουθεi να εiναι πολύ σοβαρό.
3
1.4 !ν@3ι4ότ@ταA Bν@τότ@τα 8αι 5ι85ν54ι89 εCιDEρ<ν3@ τ;ν F5ι4>?ε;ν τ5<
Gειρ5<ρ=ι85H τραH4ατ5I.
Iια την θνησιμότητα, θνητότητα και την οικονομική επιβάρυνση, των AXT
ασχολήθηκαν αρκετοi ερευνητές.
O Leaper et all (2008) σε μια ποσοτική έρευνα αναçέρει ότι εμçανiζονται στους
χειρουργικούς ασθενεiς με συχνότητα 1,5° - 20° ανάλογα με το εioος της επέμβασης.
Oι θανάτοι από λοiμωξη του χειρουργικού τραύματος στις HHΑ εκτιμούνται στους
8205 κατά έτος.
Oι Kirkland et all (2003) αναçέρουν ότι η αποoιoόμενη στις λοιμώξεις του
χειρουργικού τραύματος θνησιμότητα ανέρχεται στο 4,3° και ο σχετικός κiνoυνος για
θάνατο στους ασθενεiς με λοiμωξη του χειρουργικού τραύματος εiναι 2,2 (95° C1:1,1
4,5)
Oσο αçορά το οικονομικό κόστος ο Yasuanga et all (2007) αναçέρει ότι παρατεiνουν
την νοσηλεiα των ασθενών κατά μέσω όρο 7-10 ημέρες και επιβαρύνουν σημαντικά τα
νοσηλευτήρια, τις υπηρεσiες υγεiας τους ioιους τους ασθενεiς, και τις οικογένειες τους.
1.J #α?ινό4@3@ τ;ν F5ι4>?ε;ν τ5< Gειρ5<ρ=ι85H 3H4φ;να 4ε τ5ν KLMNOPQL
(1RRS).
1. Eπιçανειακή λοiμωξη η οποiα εμçανiζεται μέσα σε 30 μέρες μετά την εγχεiρηση
και περιλαμβάνει μόνο oέρμα και υποoόριο.
2. Eν τω βάθει λοiμωξη η οποiα εμçανiζεται μέσα σε 30 μέρες μετά την εγχεiρηση αν
oεν έχει τοποθετηθεi εμçύτευμα η μέσα σε ένα χρόνο αν έχει τοποθετηθεi
εμçύτευμα και η λοiμωξη çαiνεται να σχετiζεται με την χειρουργική επέμβαση και
περιλαμβάνει εν τω βάθει μαλακούς ιστούς (π.χ μυïκή περιτονiα και μυïκά
στρώματα της τομής).
3. Eσωτερικές χειρουργικές λοιμώξεις οι οποiες εμçανiζονται μέσα σε 30 ημέρες από
την χειρουργική επέμβαση εάν oεν έχει τοποθετηθεi εμçύτευμα και η λοiμωξη να
σχετiζεται με την χειρουργική επέμβαση και περιλαμβάνουν οποιοoήποτε μέρη του
σώματος εκτός από oέρμα περιτονiες ή μυïκά στρώματα που ανοiχτηκαν ή
oιαταράχτηκαν κατά την oιάρκεια του χειρουργεiου.
4
1.T. $αρE=5ντεI 8ιν:Hν5< =ια τ@ν ε4φEνι3@ %5ι4>?ε;ν τ5< Gειρ5<ρ=ι85H
τραH4ατ5I.
O Piκος και συνεργάτες (2009) τονiζουν ότι η σύγχρονη αντiλη¡η θέλει τις λοιμώξεις
του χειρουργικού τραύματος σε συνάρτηση της άμυνας του Eενιστή, του λοιμώoους
παράγοντα, και του χειρουργικού περιβάλλοντος. Lχεo. αρ. 1
ΣGε:ιE=ρα44α Αρ2 1
Hαράγοντες κινoύνου για την εμçάνιση Aοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος
σχετιζόμενοι με τον ασθενή και το χειρουργικό περιβάλλον.
Hηγή: cheadle 2006
5
$Α)ΑΓ"#ΕΣ +Ι"(/"/ Ε&*Α"ΙΣΗΣ %Ι&Ω'ΗΣ .ΕΙ)/)ΓΙ+/
#)Α/&Α#Σ
Hαράγοντες κινoύνου
Lχετιζόμενοι με τον ασθενή.
Hαράγοντες κινoύνου
Lχετιζόμενοι με το
περιβάλλον του χειρουργεiου
Hλικiα
Kατάσταση θρέ¡ης
Aιαβήτης
Hαχυσαρκiα
Kάπνισμα
Απομακρυσμένες λοιμώξεις
Αποικισμός μικροβiων
Ανοσοκαταστολή
Aιάρκεια προεγχειρητικού
νοσηλεiας.
Αρχιτεκτονική Aομή του
Xειρουργεiου.
Αερισμός
Xειρουργικό πλύσιμο.
Xειρουργικά Iάντια
Xειρουργικός Iματισμός
Aιάρκεια της επέμβασης
Eioος της χειρουργικής επέμβασης.
Eμπειρiα της χειρουργικής ομάoας.
Eνoυμασiα χειρουργικής ομάoας
υποθερμiα.
Tήρηση άσηπτης τεχνικής.
1.7 $αρE=5ντεI C5< 3<4DEF5<ν 3τ@ν ανECτ<?@ τ;ν 4ετε=Gειρ@τι8>ν %5ι4>?ε;ν
3τ5ν G>ρ5 τ5< Gειρ5<ρ=ε65<.
1νας από τους σημαντικότερους παράγοντες που συμβάλουν στην ανάπτυξη λοiμωξης
του χειρουργικού τραύματος σύμçωνα με το C.D.C (1992) εiναι και το περιβάλλον του
χειρουργεiου και ειoικότερα η αρχιτεκτονική oομή του χειρουργεiου, ο αερισμός το
χειρουργικό πλύσιμο, η χρονική oιάρκεια της επέμβασης, η εμπειρiα της χειρουργικής
ομάoας και η τήρηση της άσηπτης τεχνικής.
Tην συσχέτιση ανάπτυξης λοiμωξης του χειρουργικού τραύματος με τον χώρο του
χειρουργεiου υποστηρiζουν και άλλοι συγγραçεiς όπως ο Anderson (2008) έχοντας ως
πρωτογενή πηγή πληροçοριών το C.D.C
Aαμβάνονται υπό¡η την σοβαρότητα που εγκυμονούν οι λοιμώξεις του χειρουργικού
τραύματα το C.D.C έχει εκoόση οoηγiες και κατευθυντήριες γραμμές όσο αçορά τα
μέτρα πρόλη¡ης στον χώρο του χειρουργεiου.
1.S "έα (ε:54ένα $ρόF@U@I %5ι4>?ε;ν 3τ5 G>ρ5 τ5< Gειρ5<ρ=ε65<.
Oσο αçορά την παρουσiα νέων oεoομένων για την πρόλη¡η λοιμώξεων του
χειρουργικού τραύματος στο χώρο του χειρουργεiου αυτά εiναι αμυoρά και προκαλούν
σημαντικό έλλειμμα στην ερευνητική βιβλιογραçiα.
7.1 +Ε*Α%ΑΙ ΙΙ2 ,Ι,%ΙΓ)Α*Ι+Η Α"ΑΣ+$ΗΣΗ.
+)Ι#Ι+Η Α"Α%/ΣΗ V $%ΑΙΣΙ Ε)Ε/"ΑΣ
3.1.1 &εB5:5F5=6α ΑνECτ<?@ τ@I ερ=α36αIA ,E3ειI (ε:54έν;ν %έ?ειI 8Fει:ιE.
Kαμιά βιβλιογραçική ανασκόπηση oεν μπορεi να εiναι στατική λόγω συνεχής ροής
oεoομένων. Iια την συγκεκριμένη βιβλιογραçική ανασκόπηση έγινε αναζήτηση της
σχετικής και oιεθνούς βιβλιογραçiας, ερευνών, επισήμων εγγράçων όπως του society
oI intection control, surgical inIection society, πρακτικά συνεoριών, oιαoiκτυο
μεταπτυχιακές εργασiες με λέξεις κλειoιά λοιμώξεις του χειρουργικού τραύματος μέτρα
πρόλη¡ης, νέα oεoομένα.
6
7.1 $%ΑΙΣΙ Ε)Ε/"ΑΣ
H βιβλιογραçική ανασκόπηση εντόπισε περιορισμένο αριθμό μελετών που
ασχολήθηκαν με τα νέα oεoομένα πρόλη¡ης λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος
στον χώρο του χειρουργεiου.
Yπάρχουν μελέτες που ασχολούνται με τα γενικά αiτια των λοιμώξεων του
χειρουργικού τραύματος, την επιoημιολογiα και το οικονομικό κόστος (Rikos et al
2009, Roumbelaki 2008, olsen 2009, kirkland et all 2003).
Aλλες μελέτες ασχολήθηκαν ειoικά με το περιβάλον του χειρουργεiου ως πηγή
λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος (Anderson et all 2008, Komborozos B. 2007).
Eντοπiστηκαν ανάçορες νέων oεoομένων που αçορούν την αρχιτεκτονική oομή του
χειρουργεiου ως μέτρο πρόλη¡η των AXT (American Institute oI Architects 2001,
Richard 2010) οι αναçορές αυτές oεν έχουν όμως ερευνητικό υπόβαθρο.
Nεό oεoομένο αποτελούν οι αναçορές του (Iερουλάνου 2008, Santo et all 2008) για
την αντιμικροβιακή oραστηριότητα των κραμάτων χαλκού και την χρήση χάλκινων
εξαρτημάτων στους νοσοκομειακούς χώρους ως μέτρο μεiωσης των A.X.T
Aλλες μελέτες κάνουν αναçορά στην συσχέτιση του χειρουργικού ιματισμού με τις
AXT (Bernet et all 2004, Garibadli et all 1986, Aorn 2009). Nέο oεoομένο για τον
χειρουργικό ιματισμό αποτελεi η ευρωπαïκή οoηγiα EN 13795 (European Standars
Booklet Molnycke Health care 2004) σύμçωνα με την οποiα τα ποιοτικά κριτήρια του
χειρουργικού ιματισμού ως μέτρο πρόλη¡ης των AXT τα συγκεντρώνει ο χειρουργικός
ιματισμός μιας χρήσεως.
Oσο αçορά το προεγχειρητικό ξύρισμα μελέτες τονiζουν ότι πρέπει να γiνεται μόνο με
κουρευτική μηχανή πριν από την επέμβαση Tzaza et all (2010). Αντiθετες από¡εις
υπάρχουν όσο αçορά την χρήση Αντιμικροβιακών τεμνόμενων οθονιών για την
πρόλη¡η των AXT. O crabsae (2009) αναçέρει ότι η χρήση των οθονiων αυτών
μειώνει τα ποσοστά AXT ενώ τα αποτελέσματα της μελέτης των webster amd
Alghamdi (2003) oεiχνουν το αντiθετο.
Mελέτη του StreiIel (2004) και άλλες αναçορές τονiζουν τα πλεονεκτήματα του
Lamilar air Flow ως μέσω αερισμού στον χώρο του χειρουργεiου για την μεiωση των
λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος. Lημαντική εiναι η αναçορά των Rainer και
Russ (2008) για τον συστηματικό έλεγχο των συστημάτων εξαερισμού των
χειρουργεiων και επαλήθευση της σωστής τους λειτουργiας.
7
Oσο αçορά την υποθερμiα μελέτες τονiζουν ότι η oιεγχειρητική υποθερμiα συμβάλλει
σε αύξηση των ποσοτών των AXT (Mahohey and odem 1999, Liau 2010).
Eντοπiστηκαν αναçορές που ασχολήθηκαν με τις περιχειρioες των πιεσομέτρων μιας
χρήσης ως μέτρο πρόλη¡η των AXT στον χώρο του χειρουργεiου. (Pyker 2006, Gually
2006) όμως για το θέμα αυτό επιβάλλεται περαιτέρω έρευνα.
Oσο αçορά την ισχαιμο περioεση ο Rose et all (2008) αναçέρει ότι η παραμονή της
πέρα από 90 λεπτά αυξάνει τον κiνoυνο ανάπτυξη AXT.
Mια μελέτη αναçέρει για το ioιο θέμα ότι η χρήση Tourniquet μιας χρήσεως κατά την
oιεξαγωγή των ορθοπαιoικών επεμβαiνει μειώνει σημαντικά τα ποσοστά AXT Rashman
(2010). Yπάρχουν και αναçορές από κατασκευάστριες εταιρεiες χωρiς ερευνητική
τεκμηρiωση.
Nέο oεoομένο πρόλη¡η AXT στον χώρο του χειρουργεiου αποτελούν και τα καλώoια
ηλεκτροκαρoιογράçου μιας χρήσεως (Brown 2000. Barnet 2007) καθώς και η χρήση
του ασύρματου ηλεκτροκαρoιογράçου. Iια τον ασύρματο ηλεκτροκαρoιογράçο
υπάρχει μόνο μια μελέτη του Barnet (2007) τα αποτελέσματα της οποiας κατάoειξαν ότι
υπήρξε μεiωση κατά 40° των AXT σε ασθενεiς που χρησιμοποιήθηκε το σύστημα
αυτό oιεγχειρητικά σε σύγκριση με τα καλώoια μιας χρήσεως
Lημαντικά εiναι και τα αποτελέσματα της μελέτη του KostoPanagiotou et all (2007)
που έoειξαν ότι η αυτολόγη μετάγγιση αiματος oιεγχειρητικά ελαττώνει τον κiνoυνο
AXT συγκριτικά με την χορήγηση αiματος από άλλο άτομο.
Aλλες μελέτες ασχολήθηκαν με τα ποσοστά των AXT σε σχέση με τις νέες
χειρουργικές τεχνικές. (Allen 2000, Vavella et all 2010) τα αποτελέσματα των μελετών
αυτών έoειξαν ότι η Aαπαροσκοπική χειρουργική συμβάλει στην μεiωση των AXT.
Oσο αçορά την ρομποτική χειρουργική σε μελέτη του ο Hermen et all (2010) αναçέρει
ότι τα ποσοστά AXT σε ασθενεiς που υποβλήθηκαν σε ρομποτικές χειρουργικές
επεμβάσεις ήταν τα ioια με αυτά που υποβλήθηκαν σε ανοικτή επέμβαση και το
αποoioει στην εμπειρiα της χειρουργικής ομάoας.
Oσο αçορά τα χειρουργικά γάντια μελέτες έoειξαν ότι η χρήση oιπλού ζεύγους
χειρουργικών γαντιών και η συχνή αλλαγή του συμβάλει στην μεiωση των AXT (Marti
2009, Laine et all 2004).
8
7.7 ,ιDFι5=ραφι89 Ανα38όC@3@. "έα (ε:54ένα CρόF@U@I τ;ν F5ι4>?ε;ν τ5<
Gειρ5<ρ=ι85H τραH4ατ5I 3τ5 Gειρ5<ρ=ε65.
7.7.1 ΑρGιτε8τ5νι89 (549 .ειρ5<ρ=ε65<.
Lημαντικό παράγοντα για την πρόλη¡η των χειρουργικών λοιμώξεων στον χώρο του
χειρουργεiου αποτελεi ο σχεoιασμός και η κατασκευή του (Ludork 2010).
Ανατρέχοντας πiσω στην ιστορiα στο τέλος του 19
ου
αιώνα ο Gustar Neaber στην
Iερμανiα που ήταν ο πρωτοπόρος στην χρήση ειoικών χώρων που προορiζονταν
αποκλειστικά για την εκτέλεση χειρουργικών επεμβάσεων οoηγήθηκε στο σημεiο να
oημιουργήσει ιoιωτικό νοσοκομεiο με τα χειρουργεiα σχεoιασμένα έτσι ώστε να
περιορiζεται ή μετάoοση των λοιμώξεων.
Bασικός παράγοντας στον σχεoιασμό των χειρουργικών αιθουσών σύμçωνα με την
Tedesco (2005) αποτελεi ο oιαχωρισμός των αποστειρωμένων από τους μη
αποστειρωμένους χώρους και ο oιαχωρισμός της κiνησης των ασθενών από την
oιακiνηση των απορριμμάτων. Oι σύγχρονες αντιλή¡εις στην oιαχεiριση των υλικών
προτεiνουν ότι ο oιαχωρισμός αυτός oεν εiναι πρωταρχικής σημασiας (American
institute oI Architecture 2006).
O βασικός σχεoιασμός του χειρουργεiου oεν έχει μεταβληθεi ουσιαστικά. Kατά τα
τελευταiα χρόνια προέκυ¡αν ορισμένες αλλαγές που σχετiζονται με τις τεχνολογικές
εξελiξεις στην χειρουργική όπως την ελάχιστα επεμβατική και ρομποτική χειρουργική.
Lύμçωνα με το Αμερικάνικο Iνστιτούτο αρχιτεκτόνων (2008) του οποiου τις οoηγiες
για την κατασκευή και την ανακαiνιση χειρουργικών αιθουσών ακολουθούν και
αρκετές ευρωπαïκές χώρες, λόγω της νέας τεχνολογiας στον χώρο του χειρουργεiου
που καταλαμβάνει αρκετό χώρο, και αυξημένο αριθμό ατόμων για εκπαιoευτικούς
σκοπούς στην σύγχρονη τεχνολογiα οι χειρουργικές αiθουσες που πρόκειται να
χρησιμοποιηθούν για καρoιοχειρουργικές, νευροχειρουργικές, ορθοπεoικές και
επεμβάσεις ρομποτικής υποβοηθούμενης Aαπαρουσκοπικής χειρουργικής θα πρέπει να
έχουν εμβαoό 600 τετραγωνικά πόoια και το ύ¡ος τους oεν θα πρέπει να εiναι
μικρότερο των 3 μέτρων.
Mικρότερου εμβαoού χειρουργικές αiθουσες για αυτά τα εioοι των επεμβάσεων
υποβοηθούν την ανάπτυξη μετεγχειρητικών λοιμώξεων λόγω του μεγέθους των
μηχανημάτων και του αυξημένου αριθμού ατόμων στην χειρουργική αiθουσα.
9
Tα τοιχώματα των χειρουργικών αιθουσών θα πρέπει να εiναι ενιαiα χωρiς εσοχές και
εσωτερικές κλειστές γωνιές έτσι να περιορiζεται κατά το oυνατό η ανάπτυξη μικρο-
οργανισμών. Eπiσης θα πρέπει να μην εiναι oιαπερατά από το νερό να πλένονται και να
μην υπόκεινται σε ρωγμές. (Farrow et all 2009).
Aεν υπάρχει μαρτυρiα ότι η προσθήκη oιαçόρων αντιμικροβιακών στην επιçάνεια του
τοιχώματος ή η χρύση αντιμικροβικής βαçής συμβάλουν στον έλεγχο των λοιμώξεων
(Kομπορόζος 2007).
Oσο αçορά τον σταθερό εξοπλισμό όπως πάγκοι και ερμάρια νέο oεoομένο αποτελεi η
κατασκευή από συμπαγή επιçάνεια τύπου corion με την αποçυγή ορμών και με πολύ
υ¡ηλή αντοχή σε χημική καταπόνηση και υγρασiα παράγοντες που συμβάλουν στην
ανάπτυξη μικρο-οργανισμών.
Tο σημαντικότερο εiναι η συμπεριçορά των υλικών αυτών σε κρούσεις οι οποiες
ευθύνονται για τα γνωστά βαθουλώματα στις κατά τα άλλα άριστες ανοξεioωτες
επιçάνειες που έχουμε συνηθiσει να βλέπουμε στους χώρους του χειρουργεiου (ΑIΑ
2006).
Tο oάπεoο θα πρέπει να εiναι συνθετικό αντιολισθητικό αντιστατικό με πιστοποιητικό
αντοχής σε χημικό και υ¡ηλή καταπόνηση. Eiναι σημαντικό να αποçεύγονται οι
ενώσεις στο oάπεoο γιατi συγκρατούν σκόνη και υγρασiα παράγοντες που συμβάλουν
στην ανάπτυξη μικρο-οργανισμών.
H συντήρηση των χώρων στις αiθουσες του χειρουργεiου εiναι μεγiστης σημασiας στην
πρόλη¡η των λοιμώξεων. Oλες οι oιαoικασiες καθαρισμού απολύμανσης και
συντήρησης, ο προσoιορισμός της περιοoικότητας αυτών των εργασιών, ο έλεγχος
αυτών και οι αρμοoιότητες και υπευθυνότητα του προσωπικού πρέπει να εiναι γραπτά
και να τηρούνται με ακρiβεια. (Richard 2010).
Nέο oεoομένο στην κατασκευή του χειρουργεiου αποτελούν οι çορητοi τοiχοι
χειρουργικών αιθουσών που εiναι κατασκευασμένοι από πορσελάνη και ατσάλι σε
ειoική σύνθεση ώστε να oιασçαλiζουν την βακτηριστατικότητα τους 100° και να
μετακινούνται έτσι ώστε για κάθε εργασiα συντήρησης ή επισκευής oεν χρειάζονται
γκρεμiσματα αλλά απλώς αçαiρεση και επανατοποθέτηση τους. (Richard 2010).
Tα νέα αυτά oεoομένα για την αρχιτεκτονική oομή του χειρουργεiου ως μέτρο πρόλη¡η
των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος εçαρμόζονται σε αρκετά χειρουργεiα των
HHΑ. Aεν υπάρχουν όμως έρευνες που να στηρiζουν ότι η νέα αυτή oομή συμβάλει
10
στην πρόλη¡η των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος παρά μόνο αναçορές από
το Αμερικάνικο Iνστιτούτο Αρχιτεκτόνων και από άλλους συγγραçεiς. Tο θέμα αυτό
μπορεi να αποτελέσει πεoiο για περαιτέρω έρευνα.
7.7.1 Ε?5CFι34όI Gειρ5<ρ=ε65< 8ατα38ε<α34έν5I αCό 8ρE4ατα GαF85H.
O χαλκός αποoεiχτηκε σε εργαστηριακές μελέτες ότι εiναι oραστικός ενάντια σε ένα
ευρύ çάσμα μικρο-οργανισμών που μπορούν να προκαλέσουν λοιμώξεις.
Tην αντιμικροβιακή oραστηριότητα του χαλκού την υποστηρiζουν αρκετοi συγγραçεiς,
και ερευνητές όπως ο Santo et all (2008) ο οποiος απέoειξε ότι εάν ένα oις βακτήρια E.
Coli τοποθετηθούν σε χάλκινη επιçάνεια πεθαiνουν σε λιγότερο από 1-2 λεπτά.
Αντiθετα η ioια ποσότητα βακτηρiων τοποθετούμενα πάνω σε μια επιçάνεια από
ανοξεioωτο ατσάλι επιβιώνει για πολύ μεγάλο χρονικό oιάστημα.
Oσο αçορά τον χώρο του χειρουργεiου ο Iερουλανός (2008) συστήνει ότι τα χάλκινα
εξαρτήματα όπως βρύσες, çορητά τραπεζάκια, χερούλια, πόμολα oιακόπτες για çώτα,
πρiζες κατασκευασμένα από κράματα χαλκού συμβάλουν στην μεiωση των
μετεγχειρητικών λοιμώξεων.
Oμως oεν υπάρχουν αρκετές έρευνες που να αποoεικνύουν ότι τα εξαρτήματα αυτά
συμβάλουν ουσιαστικά στην μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος στον
χώρο του χειρουργεiου.
7.7.7 .ειρ5<ρ=ι8όI Ι4ατι34όI
O χειρουργικός ιματισμός αποτελεi βασικό στοιχεiο του εξοπλισμού στο χειρουργεiο
και αποτελεiται από τα χειρουργικά καλύμματα και τις χειρουργικές μπλούζες.
Kύριος στόχος της χρησιμοποiησης των αποστειρωμένων χειρουργικών πεoiων και
μπλουζών σύμçωνα με την Hαπαoάκη (2000) εiναι η oιατήρηση και εξασçάλιση ενός
άσηπτου χειρουργικού πεoiου, η προστασiα του ασθενούς από επιμόλυνση του
τραύματος και η προστασiα της χειρουργικής ομάoας από τα βιολογικά υγρά του
ασθενούς.
11
Tο κέντρο πρόλη¡ης ασθενειών (C.D.C) το 1992 αναçέρει ότι ένας παράγοντας που
ευνοεi την ανάπτυξη μετεγχειρητικής λοiμωξης εiναι και ο ακατάλληλος χειρουργικός
ιματισμός που χρησιμοποιεiται στο χειρουργεiο.
Tην συσχέτιση του ακατάλληλου χειρουργικού ιματισμού με αυξημένα ποσοστά
λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος υποστηρiζουν και άλλοι συγγραçεiς όπως ο
whyte (1988), knoben et all (2007), Blom (2009) και αρκετοi άλλοι.
Lήμερα στα χειρουργεiα χρησιμοποιεiται χειρουργικός ιματισμός πολαπλών χρήσεων ο
οποiος εiναι κατασκευασμένος από βαμβάκι και ιματισμός μιας χρήσεως
κατασκευασμένος από μη υçάνσιμο υλικό.
O χειρουργικός ιματισμός πολλαπλών χρήσεων oεν αποτελεi çραγμό για τα βακτήρια
ακόμη και όταν εiναι στεγνός (Bennet and Brachan 2004)
Tα μειονεκτήματα του χειρουργικού ιματισμού και την συσχέτιση του με αυξημένα
ποσοστά λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος υποστηρiζουν στις βιβλιογραçικές
τους αναçορές αρκετοi συγγραçεiς όπως οι Beck και Collete (1952) Beck (1981)
Mengeri and werner (1984), verkaly (1996) Blom et all 2000, Aorn (2009).
Oπως υπάρχουν έρευνες όπως του Garibali et all (1986) που αναçέρουν ότι oεν υπάρχει
σημαντική μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος από την χρήση
χειρουργικού ιματισμού πολλαπλών χρήσεων σε σύγκριση με την χρήση ιματισμού
μιας χρήσης.
Mε βάση τις αναçορές του C.D.C (1999) και από αναçορές oιαçόρων ερευνητών ή
ευρωπαïκή επιτροπή (CEN/TC205/W614) λαμβάνοντας υπό¡η όλους τους παράγοντες
που αçορούν την υ¡ηλότερη oυνατή προστασiα των ασθενών και των μελών της
χειρουργικής ομάoας από τον χειρουργικό ιματισμό εξέoωσε ευρωπαïκή οoηγiα το 2004
(EN 13795) η οποiα καθορiζει τα ποιοτικά κριτήρια τα οποiα πρέπει να oιαθετούν οι
χειρουργικές μπλούζες και τα χειρουργικά πεoiα. (European standard Booklet
Monlycke Health Care 2004).
Tα ποιοτικά κριτήρια (ιoιότητες) κατά την επιλογή του χειρουργικού ιματισμού
σύμçωνα με την Eυρωπαïκή οoηγiα (13795) εiναι η αoιαπερατότητα στα υγρά, στους
ιους, και στα βακτήρια, μη αναçλεξιμότητα, υ¡ηλή αντοχή στο σχiσιμο και στον
ελκυσμό, να μην αçήνουν ινioια, να απομονώνουν το τραύμα, να εiναι αεροoιαπέρατα
και να çέρουν σήμανση CE.
12
Tέτοια χαρακτηριστικά σύμçωνα με αρκετούς συγγραçεiς 4αιτατζιoού (2009), knuben
et all (2007), Aorn (2009) συγκεντρώνουν μόνο τα χειρουργικά πεoiα και μπλούζες μιας
χρήσεως.
Eiναι σημαντικό από τα προαναçερθέντα να σταματήσει τελεiως η χρήση του
ιματισμού πολλαπλών χρήσεων στα χειρουργεiα και να γiνει πλήρη συμμόρçωση με
την ευρωπαïκή οoηγiα που αçορά τον χειρουργικό ιματισμό στα χειρουργεiα με σκοπό
την μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος.
7.7.4 $ρ5ε=Gειρ@τι8ό ?Hρι34α τ5< Gειρ5<ρ=ι85H Cε:65<.
Mια προεγχειρητική τελετουργεiα που προκαλεi αρκετές αντιπαραθέσεις εiναι η
προεγχειρητική ετοιμασiα του oέρματος του ασθενούς και η επιπτώσεις που έχει στην
μεiωση των βακτηριoiων του oέρματος και στην πρόλη¡η των μετεγχειρητικών
λοιμώξεων.
O αυξημένος κiνoυνος λοiμωξης του χειρουργικού τραύματος που συσχετiζεται με το
ξύρισμα οçεiλεται στα μικροσκοπικά κο¡iματα του oέρματος τα οποiα λειτουργούν ως
εστiα βακτηριακού πολλαπλασιασμού.
H προεγχειρητική αçαiρεση των τρiχων μπορεi να γiνει με ξυράçι, κρέμα ή κουρευτική
μηχανή.
O Tanner et all (2007) αναçέρει ότι η αçαiρεση τριχών με ξυράçι έχει αυξημένα
ποσοστά ανάπτυξη λοiμωξη του χειρουργικού πεoiου σε σχέση με την αποτριχωτική
κρέμα. Lύμçωνα με τον ioιο συγγραçέα μικρότερα ποσοστά λοιμώξεων του
χειρουργικού τραύματος παρουσιάζονται όταν η αçαiρεση των τριχών γiνεται με
κουρετική μηχανή.
Lύμçωνα με τον Kjonniksen etall (2010) η αçαiρεση των τριχών προεγχειρητικά πρέπει
να γiνεται όταν κρiνεται απαραiτητο και μόνο με κουρευτική μηχανή με αυτό τον τρόπο
μειώνεται ο κiνoυνος λοιμώξεων του χειρουργικού πεoiου.
H Tjasa et all (2010) τονiζει ότι το προεγχειρητικό γύρισμα θα πρέπει να γiνεται μόνο
με κουρευτική μηχανή στον προθάλαμο του χειρουργεiου πριν από την χειρουργική
επέμβαση.
Oσο αçορά την χρονική στιγμή που πρέπει να πραγματοποιεiται η αçαiρεση των
τριχών προεγχειρητικά για την μεiωση του κινoύνου ανάπτυξη λοiμωξης του
13
χειρουργικού πεoiου ο Razavi et all (2005) αναçέρει ότι πρέπει να γiνεται όσο το
oυνατό λiγο πριν από την χειρουργική επέμβαση.
Από την βιβλιογραçική ανασκόπηση çαiνεται ότι εάν η αçαiρεση των τριχών
προεγχειρητικά εiναι αναγκαiα πρέπει να γiνεται με κουρευτική μηχανή στον
προθάλαμο του χειρουργεiου πριν από την χειρουργική επέμβαση παράγοντας που
συμβάλει στην μεiωση AXT.
7.7.J Αντι4ι8ρ5Dια8E #ε4νό4ενα B>νια2
Lύμçωνα με τον Crubsack (2008) τα αντιμικροβιακά τεμνόμενα οθωνια συμβάλουν
στην μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος γιατi περιέχουν ιωoοçορο
ουσiα η οποiα απελευθερώνεται αργά στην επιçάνεια του oέρματος παρέχοντας συνεχή
και ελεγχόμενη αντιμικροβιακή oράση σε όλη την oιάρκεια της χειρουργικής
επέμβασης.
Eπiσης σύμçωνα με τον ioιο συγγραçέα. Tα αντιμικροβιακά τεμνόμενα οθόνια
ακινητοποιούν τα βακτήρια στο oέρμα, oημιουργώντας μια στεiρα επιçάνεια.
Αντiθετα ο webster and Alghamdi (2007) υποστηρiζουν ότι η χρήση αντιμικροβιακών
τεμνόμενων οθονιών αυξάνει τον κiνoυνο ανάπτυξη μετεγχειρητικής λοiμωξης.
Iια το συγκεκριμένο θέμα oεν υπάρχουν αρκετές έρευνες και iσως εiναι απαραiτητο να
oιερευνηθεi περισσότερο.
7.7.T Αερι34όI .ειρ5<ρ=ι89I Α6B5<3αI
O κατάλληλος αερισμός της χειρουργικής αiθουσας αποτελεi τον σημαντικότερο
παράγοντα πρόλη¡ης των χειρουργικών λοιμώξεων στον χώρο του χειρουργεiου
(Kομπορόζος 2007).
Oτι έρχεται σε επαçή με το χειρουργικό τραύμα κατά την oιεξαγωγή των χειρουργικών
επεμβάσεων θεωρεiται αποστειρωμένο εκτός από τον αέρα.
O αέρας που εισέρχεται στο χειρουργεiο σύμçωνα με τον Landrin et all (2005) πρέπει
να εiναι çιλτραρισμένος και υπό συνεχή θετική πiεση για αυτό και τα χειρουργεiα
κατασκευάζονται με κεντρική εγκατάσταση κλιματισμού και ο αέρας που εισέρχεται σε
αυτά περνά από πυκνά βακτηριολογικά çiλτρα (Hepa Filters) τα οποiα έχουν την
ικανότητα να συγκρατούν μέχρι 3 μικρό.
14
Tα μικρόβια έχουν μέγεθος 8 μικρό κατά μέσο όρο και εiναι αoύνατο να περάσουν από
τα çiλτρα αυτά.
Tα çiλτρα αυτά όπως τονiζει ο Rainer και Russ (2005) θα πρέπει να ελέγχονται
συστηματικά τουλάχιστον 2 çορές τον χρόνο και παράλληλα να γiνεται έλεγχος της
ποιότητας του αέρα στον χώρο του χειρουργεiου από ανεξάρτητα çορέα. Aιαçορετικά
θα έχουμε μη σωστό αερισμό που εiναι χειρότερος από την παντελή έλλει¡η των
çiλτρων αυτών.
O αέρας θα πρέπει να βρiσκεται υπό συνεχή θετική πiεση ώστε να κινεiται από τη
καθαρότερα σημεiα προς τα λιγότερα καθαρά και να αλλάζει 15 çορές κατά λεπτό και
3 çορές κατά λεπτό θα πρέπει να προέρχεται από το εξωτερικό περιβάλλον (Lidwell et
all 1982).
Tο καλύτερο σύστημα αερισμού στα χειρουργεiα θεωρεiται όπως αναçέρει ο Howarth
(1985) εiναι το Laminair air Flow εçοoιασμένο με βακτηριολογικά çiλτρα όπου η
εναλλαγή του αέρα γiνεται 300-600 çορές την ώρα. Tο ioιο υποστηρiζει και ο streiIel
(2004). O ioιος συγγραçέας αναçέρει ότι σε μια έρευνα που έγινε στο Baaltan
Memorial Hospital το 1990 σε σύνολο 825 χειρουργικών επεμβάσεων με αερισμό
τύπου Hepa αναçέρθηκε ποσοστό λοιμώξεων 1,4° και σε 3408 επεμβάσεις σε
χειρουργεiα εçοoιασμένο με Laminar Air Flow. Tο ποσοστό λοιμώξεων ήταν 0,79°.
Αξiζει να τονiσουμε ότι το συγκεκριμένο σύστημα αυτό χρησιμοποιήθηκε για πρώτη
çορά από το oιάσημο ορθοπεoικό χειρουργό Sir John charnley στο νοσοκομεiο
wrightington το 1969 και κατάçερε να μειώσει τις μετεγχειρητικές λοιμώξεις σε ολικές
αθροπλαστικές ισχύου από 9,5° στο 1,1°.
Oσο αçορά την αποτελεσματικότητα του συστήματος αερισμού των χειρουργεiων
(Lamiral air slow) ο Brand (2008) αναçέρει ότι το σύστημα αυτό oεν εiναι τόσο
αποτελεσματικό για την μεiωση των μετεγχειρητικών λοιμώξεων στις ορθοπεoικές
επεμβάσεις.
1να νέο oεoομένο όσο αναçορά την συσχέτιση του αερισμού των χειρουργεiων με την
πρόλη¡η των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος όπως αναçέρει ο Humphers
(2006) εiναι ότι oεν εiναι απαραiτητο να τηρούνται τα ioια κριτήρια αερισμού των
χειρουργικών αιθουσών για μικροεπεμβάσεις και Aαπαρασκοπικές επεμβάσεις.
Tο Αμερικάνικο ινστιτούτο Αρχιτεκτόνων (ΑIΑ) το 2006 αναçέρει ότι οι χειρουργικές
αiθουσες θα πρέπει να σχειoιάζονται για ομαλή προς μια κατεύθυνση κiνηση του αέρα
15
με συνεχή ροή και σταθερή ταχύτητα επiσης τονiζει ότι κατά την oιεξαγωγή των
χειρουργικών επεμβάσεων οι θύρες της αiθουσας θα πρέπει να παραμένουν κλειστές
και να περιορiζεται η κiνηση εκτός και εντός της αiθουσας. Αυτοi οι παράγοντες
συμβάλουν στην μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος.
7.7.7 /C5Bερ46α
H πτώση της θερμοκρασiα του σώματος κάτω τον 36C
o
ή 95F
o
oιεγχειρητικά σύμçωνα
με τον Leaper (2006) εiναι ένας από τους παράγοντες που συμβάλουν στην αύξηση της
συχνότητας των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος.
O Karz (2008) αναçέρει ότι η oιεγχειρητική ποθερμiα τριπλασιάζει τις πιθανότητες
λοiμωξης του τραύματος έναντι των νορμοθερμικών ασθενών και αυξάνει την oιάρκεια
νοσηλεiας τους κατά 20°.
Lύμçωνα με τον ioιο συγγραçέα η υποθερμiα προκαλεi αύξηση της συχνότητας
λοιμώξεων του εγχειρητικού τραύματος μέσω αγγειοσύσπασης και ελαττωμένης
ανοσiας που οçεiλεται στην ελάττωση της αντιστάσεως στην çλεγμονή λόγω μεiωσης
της τάσεως του οξυγόνου στους ιστούς και περιορισμού της παραγωγής αντισωμάτων
λόγω μεiωσης της κινητικότητας των μακροçάγων και της çαγοκυττάρωσης των
ουoετεροçύλων.
H oιατήρηση της κανονικής θερμοκρασiας του σώματος όπως αναçέρουν οι Mohohey
and odom (1999) συμβάλει στην μεiωση των μετεγχειρητικών λοιμώξεων και των
άλλων επιπλοκών που προκαλεi η υποθερμiα oιεγχειρητικά το ioιο υποστηρiζουν και
άλλοι συγγραçεiς όπως Liau (2010) και oiνει ιoιαiτερη έμçαση στα μέτρα πρόλη¡ης.
Iια τον σκοπό αυτό oιάçοροι οργανισμοi υγεiας έχουν εκoόσει κατευθυντήριες οoηγiες
όπως το National Institute Ior Health and clinical Excellence (NICE) καθώς και το
κέντρο ελέγχου και πρόλη¡ης ασθενειών (C.D.C).
Lύμçωνα με τις κατευθυντήριες οoηγiες του National institute Ior Health and clinical
Exellence του 2008 για την πρόλη¡η της υποθερμiας oιεγχειρητικά. Oλοι οι ασθενεiς
θα πρέπει να oιατηρούνται νορμοθερμικοi από τον θάλαμο νοσηλεiας, κατά την
μεταçορά του στο χειρουργεiο, στο χώρο ανάνη¡η, στην χειρουργική αiθουσα, αλλά
και μετεγχειρητικά στον χώρο ανάνη¡ης και στον θάλαμο αργότερα.
16
Αυτό επιτυγχάνεται με oιάçορα μέσα όπως οι θερμαντικές κουβέρτες από βαμβάκι,
αερόθερμο, και ακτινοβολούσα θερμότητα.
Hερισσότερα πλεονεκτήματα σύμçωνα με τους Nunney, and Robert (2010)
συγκεντρώνει η χρήση κουβέρτας η οποiα εiναι συνoεoεμένη με μηχανή που παράγει
ζεστό αέρα. Oι ioιοι συγγραçεiς προτεiνουν να μεταçέρεται ο ασθενεiς από χειρουργεiο
με την κουβέρτα αυτή.
1να άλλο μέτρο το οποiο συμβάλει στην πρόλη¡η της υποθερμiας των ασθενών
oιεγχειρητικά εiναι η χορήγηση ζεστών υγρών και η προθέρμανση του υγρού
αντιση¡iας του oέρματος.
Ioιαiτερη έμçαση για την oιατήρηση νορμοθερμiας πρέπει να oiνεται κατά την
oιεξαγωγή των λαπαροσκοπικών και ρομποτικών επεμβάσεων λόγω της έμçυσης
Aιοξειoiου του άνθρακα (CO2) στην κοιλιά για την oημιουργiα πνευμοπεριτονεου το
οποiο εiναι απαραiτητο για την απομάκρυνση των ενoοκοιλιακών οργάνων από τα
τοιχώματα της κοιλιάς. Eπiσης κατά την oιεξαγωγή των επεμβάσεων αυτών
χρησιμοποιούνται αρκετές ποσότητες υγρών για πλύση του χειρουργικού πεoiου
παράγοντας που συμβάλει στην απώλεια θερμότητας από τον ανθρώπινο οργανισμό.
Oπως αναçέρει ο Peng et all (2009) η χρήση συσκευής η οποiα θερμαiνει και ατμοποιεi
το oιοξεioιο του άνθρακα, καθώς και η θέρμανση των υγρών τα οποiα
χρησιμοποιούνται για την εκπλυνη του χειρουργικού πεoiου συμβάλουν στη πρόλη¡η
της υποθερμiας oιεγχειρητικά και στην μεiωση των A.X.T.
7.7.S $εριGειρ6:εI Cιε354έτρ;ν 4έτρ@3@I ανα64α8τ@I C6ε3@I.
Oι περιχειρioες των πιεσόμετρων που χρησιμοποιούνται μέσα στη χειρουργική αiθουσα
για την μέτρηση αναiμακτης αρτηριακή πiεση όπως αναçέρει ο Guallaly (2006)
αποτελούν πηγή για ανάπτυξη λοiμωξης του χειρουργικού τραύματος.
Lύμçωνα με τη Piker (2006) οι περιχειρioες των πιεσόμετρων στα χειρουργεiα εiναι
çορεiς παθογόνων μικρο-οργανισμών και τονiζει τον αυξημένο κiνoυνο oιασποράς,
μικροβiων και την επιβεβλημένη αντικατάσταση του με περιχειρioες μιας χρήσεως.
Kαι αρκετοi άλλοι συγγραçεiς υποστηρiζουν την χρήση περιχειριoών μιας χρήσης στον
χώρο του χειρουργεiου για την μεiωση της μάστιγας των λοιμώξεων του χειρουργικού
τραύματος.
17
Hρέπει το θέμα αυτό να τύχει ιoιαiτερη προσοχής και από τις επιτροπές
ενoονοσοκομειακών λοιμώξεων των oικών μας νοσηλευτηρiων και να παρθούν
αποçάσεις ανεξάρτητα του οικονομικού κόστους.
7.7.9 Ι3Gαι4όI $ερ6:ε<3@
1νας άλλος παράγοντας που συμβάλει oιεγχειρητικά στην ανάπτυξη μετεγχειρητικής
λοiμωξης εiναι η •σχαιμος περioεση που χρησιμοποιεiται για την επαρκή και ασçαλή
αγγειακή συμπiεση με στόχο ένα αναιμακτό χειρουργικό πεoiο κυρiως στις
ορθοπαιoικές επεμβάσεις των άκρων.
Lε μια ποσοτική έρευνα που έγινε από τον Rose et all (2008) με σκοπό τον εντοπισμό
των αιτιών που συμβάλουν στην ανάπτυξη μετεγχειρητικών λοιμώξεων μετά από
αθροσκοπικές επεμβάσεις βρέθηκε ότι σε ασθενεiς με παρατεταμένη παραμονή της
ισχαιμου περioεσης άνω των 90 λεπτών ανέπτυξαν AXT 1,7° από το σύνολο
πληθυσμού της έρευνας που ήταν 288 ασθενεiς.
O Ahmed et all (2009) αναçέρουν ότι τα Tourniquets που χρησιμοποιούνται για την
ισχαιμό περioεση των άκρων κατά την oιεξαγωγή των ορθοπεoικών επεμβάσεων
αποτελούν πηγή ανάπτυξη AXT λόγω ελλιπούς καθορισμού και συστήνουν την
απολύμανση τους μετά από κάθε χρήση, ακολουθώντας τις οoηγiες της
κατασκευάστριας εταιρεiας.
Lύμçωνα με τον AORN (2002) τα Tourniquet της ισχαιμου περioεσης πρέπει να
πλένονται μετά την χρήση του με απολυμαντικά oιαλύματα και να ξεπλένονται μετά με
αρκετό νερό για αποçυγή ερεθισμού στο σημεiο που θα χρησιμοποιηθούν αργότερα.
Eπiσης τονiζει ότι πρέπει κάθε χειρουργεiο να oιατηρεi πρωτόκολλο για τον καθαρισμό
και απολύμανση των Tourniquets πολλαπλών χρήσεων.
Eπiσης ο Soriano et all (2007) σε μια oιπλή τυçλή μελέτη που έκανε σε νοσοκομεiα της
Iσπανiας αναçέρουν ότι η χορήγηση αντιβiωσης 10 λεπτά πριν την τοποθέτηση του
ισχαιμου περioεσης συμβάλει στην μεiωση ανάπτυξης μετεγχειρητικών λοιμώξεων.
H Rushman (2010) αναçέρει ότι για την μεiωση του κινoύνου ανάπτυξης λοiμωξης του
χειρουργικού τραύματος σε ορθοπαιoικές επεμβάσεις όπου εiναι απαραiτητη η χρήση
iσχαιμου περioεσης το Tourniquet πρέπει να εiναι αποστειρωμένο και να καλύπτεται
από αoιάβροχο κάλυμα έτσι ώστε να αποçεύγεται η επαçή του με τα υγρά τα οποiα
18
χρησιμοποιούνται για την αντιση¡iα του oέρματος της περιοχής όπου θα γiνει η
επέμβαση. Eπiσης τονiζει ότι η χρήση Tourniquet μιας χρήσεως κατά την oιεξαγωγή
των ορθοπαιoικών επεμβάσεων ιoιαiτερα σε μολυσμένα τραύματα συμβάλλει
ουσιαστικά στην μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος.
7.7.1R +αF>:ια ΗFε8τρ58αρ:ι5=ρEφ5<
Kατά την oιεξαγωγή των χειρουργικών επεμβάσεων εiναι απαραiτητη ή συνεχής
παρακολούθηση των ζωτικών σημεiων του ασθενoύς και ιoιαiτερα της καρoιακής
λειτουργiας ή οποiα επιτυγχάνεται με την χρήση του Hλεκτροκαρoιογραçήματος το
οποiο καταγράçεται συνεχώς πάνω στο μόνιτορ παρακολούθησης των ζωτικών
σημεiων.
Tα καλώoια πολλαπλών χρήσεων τα οποiα ενώνουν τα ηλεκτρόoια με το μόνιτορ
αποτελούν πηγή παθογόνων μικρο-οργανισμών όπως αναçέρει η Jancin (2004) και
αιτiα ανάπτυξης λοιμώξεων.
Lτο χώρο του χειρουργεiου σύμçωνα με την Brown (2000) τα καλώoια αυτά αποτελούν
ένα από τα αiτια ανάπτυξης λοiμωξης του χειρουργικού τραύματος ιoιαiτερα στις
καρoιοχειρουργικές επεμβάσεις γιατi βρiσκονται πολύ κοντά στο χειρουργικό πεoiο και
πολλές çορές λόγο αυξημένου çόρτου εργασiας oεν καθαρiζονται σωστά.
H αντικατάσταση των καλωoiων αυτών με καλώoια μιας χρήσης στον χώρο του
χειρουργεiου συμβάλλει ουσιαστικά στην μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού
τραύματος κατά 40° (Barnet 2007). Tην συμβολή των καλωoiων
ηλεκτροκαρoιογράçου μιας χρήσεως στην μεiωση της μάστιγας των λοιμώξεων του
χειρουργικού τραύματος υποστηρiζουν και άλλοι συγγραçεiς.
Nέο oεoομένο αποτελεi η χρήση του ασύρματου ηλεκτροκαρoιογράçου (wireless
electrocardiogram ECG data comunication system). Mε το σύστημα αυτό καταγράçεται
το ηλεκτροoιογράçημα του ασθενούς στο μόνιτορ χωρiς να ενώνεται ο ασθενής με
καλώoια. Tα ηλεκτρόoια του καρoιογραçήματος ενώνονται μεταξύ τους με μια ταινiα
μιας χρήσης και με την βοήθεια ενός σένσορα καταγράçεται και μεταçέρεται η
ηλεκτρική oραστηριότητα της καρoιάς στο μόνιτορ.
H χρήση του συστήματος αυτού στον χώρο του χειρουργεiου όπως αναçέρει η Barnet
(2007) συμβάλει στην μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος κατά 40°.
19
Iια το σύστημα αυτό πρέπει να γiνουν και άλλες έρευνες που να αποoεικνύουν την
αποτελεσματικότητα του.
7.7.11 Σ<4D5F9 τ5< αναι3B@3ι5Fό=5< 3τ@ν $ρόF@U@ %5ι4>?ε;ν τ5< Gειρ5<ρ=ι85H
τραH4ατ5I.
O ρόλος του αναισθησιολόγου εiναι πολύ σημαντικός στην πρόλη¡η των λοιμώξεων
του χειρουργικού τραύματος. Hαρεμβαiνει όπως αναçέρουν οι Mauerman et all (2006)
σε παθοçυσιολογικούς παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη λοιμώξεων όπως η
καταπληξiα, υπερογκαιμiα, υπογκαιμια, υποθερμiα, υπεργλυκαιμiα, περιεγχειρητική
μετάγγιση αiματος και παραγωγών του και χορήγησης αντιμικροβιακής προçύλαξης.
Eπiσης έρχεται σε επαçή με oιάçορα υλικά, έντυπα συσκευές (μηχανήματα
αναισθησiας monitors μέσα στο χειρουργεiο τα οποiα μπορεi να επικοiσει με μικρόβια
που oιασπεiρει μέσω των χεριών του για αυτό εiναι πολύ σημαντικό να τηρεi τους
κανόνες καθαριότητας και αση¡iας στο χειρουργεiο. H χρήση αλκοολούχου
oιαλύματος για εκπλυση των χεριών των αναισθησιολόγων συμβάλει στην προστασiα
έναντι της oιασποράς παθογόνων και μετάoοση λοιμώξεων στον χώρο του
χειρουργεiου.
7.7.11 $εριε=Gειρ@τι89 αναι46α 8αι 4ετE==ι3@ α64ατ5I.
H χειρουργική αιμορραγiα συνoέεται με αυξημένη συχνότητα λοιμώξεων.
Hεριγραçικές μελέτες όπως του Danne et all (2002) υποστηρiζουν την συσχέτιση της
μετάγγισης αiματος με τις μετεγχειρητικές λοιμώξεις και πιο πρόσçατες μελέτες όπως
του Hillaned et all (2003) με μεγαλύτερο αριθμό ασθενών επιβεβαιώνουν αυτή την
σχέση.
Lε μια πρόσçατη πολυκεντρική μελέτη που έγινε στην Αυστραλiα και αçορούσε 4.633
ασθενεiς που υποβλήθηκαν σε αορτοστεçανιαiα παράκαμ¡η ή μετάγγιση αiματος
oιεγχειρητικά βρέθηκε να αποτελεi ανεξάρτητο παράγοντα κινoύνου για AX€. Danne
et all (2002).
H αυτόλογη μετάγγιση αiματος σύμçωνα με τον Kostopanagiotou et all (2007) εiτε με
προκατάθεση, ή περιεγχειρητική αυτομετάγγιση ελλατώνει τον κiνoυνο λοiμωξης
20
συγκριτικά με την χορήγηση αiματος προερχόμενο από άλλο άτομο. H περιεκτικότητα
σε ινωoεάτινη (πρωτε•νη πλάσματος που συμβάλλει στην επούλωση του χειρουργικού
τραύματος) εiναι ¡ηλότερη στο αυτόλογο αiμα που συλλέγεται από το χειρουργικό
πεoiο κατά την oιάρκεια του χειρουργεiου σε σύγκριση με το αλλογενές. Αυτό αποτελεi
νέο oεoομένο για την πρόλη¡η των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος όμως όπως
υποστηρiζουν αρκετοi συγγραçεiς παραμένει θέμα που απαιτεi περισσότερη έρευνα.
7.7.17 "έεI .ειρ5<ρ=ι8έI #εGνι8έI
Tις τελευταiες oύο oεκαετiες ζήσαμε μια επανάσταση στην χειρουργική. Kαθιερωμένες
και oοκιμασμένες χειρουργικές τεχνικές πέρασαν από την ανοικτή στη Aαπαροσκοπική
χειρουργική. Eντούτοις η επανάσταση του 21
ου
αιώνα στο χώρο της χειρουργικής εiναι
η ρομποτική χειρουργική.
Oι νέες αυτές τεχνικές σύμçωνα την Allen (2008) ελαχιστοποιούν τον κiνoυνο
λοiμωξης του χειρουργικού τραύματος λόγω του ελάχιστου χειρουργικού τραύματος
και της γρήγορης κινητοποiησης του ασθενούς.
O Varella et all (2010) αναçέρουν ότι οι ασθενεiς που υποβάλλονται σε
Aαπαροσκοπικές επεμβάσεις έχουν λιγότερη πιθανότητα να αναπτύξουν λοiμωξη του
χειρουργικού τραύματος από αυτούς που υποβάλλονται σε κλασικές ανοικτές
επεμβάσεις.
Oσο αçορά την ρομποτική χειρουργική ο Hermsen et all (2010) σε μια ποσοτική
έρευνα, που έκαναν στο νοσοκομεiο Nebraska κατά την περiοoο του 2000 μέχρι το
2007 όσο αçορά την συσχέτιση της ρομποτικής, χειρουργικής με την εμçάνιση
λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος σε σύγκριση με τις ανοικτές επεμβάσεις
βρήκαν αυξημένο ποσοστό μετεγχειρητικών λοιμώξεων στους ασθενεiς που
υποβλήθηκαν σε ρομποτικές επεμβάσεις από αυτούς που υποβλήθηκαν σε ανοικτές
επεμβάσεις και το αποoioουν στην μεiωση εμπειρiα της χειρουργικής ομάoας στην
ρομποτική χειρουργική.
Αρκετοi άλλοι συγγραçεiς αναçέρουν ότι η ρομποτική χειρουργική συμβάλει στην
ελαχιστοποiηση της μάστιγας των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος. Από την
βιβλιογραçική ανασκόπηση çαiνεται ότι η λαπαροσκοπική και η ρομποτική
χειρουργική συμβάλουν ουσιαστικά στην μεiωση των μετεγχειρητικών λοιμώξεων.
21
7.7.14 $εριε=Gειρ@τι89 ΑντιDι5Cρ5φHFα?@
H περιεγχειρητική αντιβιοπροçύλαξη ως μέτρο μεiωσης των AXT αποoεiχτηκε για
πρώτη çορά από μελέτες σε πειραματόζωα και κλινικές μελέτες την oεκαετiα του 1960.
Αρκετές συστάσεις έχουν oημοσιευθεi για την περιεγχειρητική αντιβιοπροçύλαξη και
για μεθόoους και τρόπους oιασçάλισης της συμμόρçωσης με τις υπάρχουσες συστάσεις
ώστε να μεγιστοποιεiται η αποτελεσματικότητα της (Blatzer et all 2007).
H αντιβιοτική προçύλαξη συστήνεται σύμçωνα με τις εθνικές συστάσεις της Lκωτiας
το 2002 για τις oυνητικά μολυσμένες επεμβάσεις, τις καθαρές επεμβάσεις όπου
τοποθετούνται εμçυτεύματα και για κάποιες άλλες καθαρές επεμβάσεις.
‚ς προς τον χρόνο έναρξης χορήγησης του αντιβιοτικού σύμçωνα με τις εθνικές
συστάσεις της Lκωτiας το 2002 πρέπει να γiνεται 60 λεπτά πριν την πραγματοποiηση
της χειρουργικής τομής και το oιάστημα αυτό μπορεi να επεκταθεi σε 120 λεπτά για
çάρμακα όπως η βανκομυκiνη για τα οποiα η ταχεiα χορήγηση τους μπορεi να
προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.
Eάν χρησιμοποιεiται iσχαιμος περioεση για τις ανάγκες τις επεμβαiνεις ή έγχυση του
αντιβιοτικού πρέπει να τελειώνει πριν από την έναρξη της περiσçιξης.
H αντιβιοπροçύλαξη πρέπει να σταματά εντός 24 ωρών ώστε να εκπληρεi τον
προορισμό της χωρiς να χάνει τα προçυλακτικά οçέλη της και να oημιουργεi
ανθεκτικότητα μικροβiων.
Oι περισσότερες μελέτες που αçορούν την συμμόρçωση με τις συστάσεις για την
oιεγχειρητική αντιβιοτική προçύλαξη oιαπιστώνουν μεγάλες αποκλiσεις ως προς τον
χρόνο έναρξης την oιάρκειας χορήγηση και την επιλογή των αντιβιοτικών (Hawn
2006).
Nέο oεoομένο αποτελεi η χορήγηση επαναληπτικής oόσης αντιβiωσης σε χρόνο
ανάλογα με τον χρόνο ημιζωής του çαρμάκου και της ταχύτητας απώλειας αiματος
κατά την oιάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων με μεγάλη απώλεια αiματος η οποiα
προκαλεi ελάττωση των επιθυμητών oραστικών επιπέoων αντιβιοτικού στο αiμα και
στους ιστούς (Markantonis et all 2004).
Eπiσης συνιστάται η ενoοçλέβια bolus χορήγηση των αντιβιοτικών γιατi οoηγεi σε
μεγάλη κλiση συγκέντρωση του çαρμάκου και για αυτό τον λόγο πρέπει να εiναι
προτιμητέα.
22
Eiναι πολύ σημαντικό όμως η χορήγηση της περιεγχειρητικής χημειοπροçύλαξης να
περιορiζεται σε χειρουργικές επεμβάσεις όπου το πιθανόν όçελος να υπερσκιλiζει τις
τυχόν βλαβερές συνέπειες των αντιβιοτικών.
7.7.1J .ειρ5<ρ=ι89 #εGνι89 8αι Ε4Cειρ6α
1νας παράγοντας που σχετiζεται με τον κiνoυνο εμçάνισης λοιμώξης του χειρουργικού
τραύματος και εiναι oύσκολο να ελεχθεi κατά τον Gordon (2006) εiναι η χειρουργική
τεχνική και η εμπειρiα.
Tα ποσοστά εμçάνισης AXI εiναι πολύ υ¡ηλότερα όταν μια χειρουργική ομάoα
μαθαiνει μια νέα χειρουργική επέμβαση παρά όταν η επέμβαση έχει γiνει στερεότυπη.
1να μέτρο εμπειρiας των χειρουργών σύμçωνα με τον ioιο συγγραçέα αποτελεi ο
όγκος των πραγματοποιουμένων επεμβάσεων ανά χειρουργό ή ανά νοσοκομεiο.
Iια το ioιο θέμα ο Iαβριήλ (2006) αναçέρει ότι στα χέρια του πεπειραμένου
χειρουργού ή μεγάλη και oύσκολη επέμβαση γiνεται ευκολότερη, μειώνεται ο
χειρουργικός χρόνος αποçεύγονται άσκοποι χειρισμοi και κακώσεις των ιστών
παράγοντες που ευνοούν την ανάπτυξη χειρουργικών λοιμώξεων.
Lύμçωνα με τον ioιο συγγραçέα η συμβολή της πεπειραμένης εργαλιοoότριας
εργαλιοoοτη εiναι σημαντική και αναμçισβήτητη γιατi συνετελεi στην άσηπτη και
γρήγορη τέλεση της επέμβασης προλαβαiνοντας λάθη στην αση¡iα και
προçυλάσσοντας τα χειρουργικά εργαλεiα από επικεiμενη μόλυνση.
Oσο αçορά τους νοσηλευτές του χειρουργεiου θα ήταν καλό να επιμορçώνονται σε
τακτικά χρονικά oιαστήματα για τα νέα oεoομένα που αçορούν την πρόλη¡η των
χειρουργικών λοιμώξεων στο χώρο του χειρουργεiου μέσω oιαçόρων σεμιναρiων από
ειoικούς στο θέμα αυτό.
7.7.1T $ρό=ρα44α ΕFέ=G5< %5ι4>?ε;ν 3τ5 .ειρ5<ρ=ε65
Lημαντικό μέτρο πρόλη¡ης των Aοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος στο χώρο του
χειρουργεiου όπως αναçέρει η Aαληγκάρου (2007) εiναι η εçαρμογή προγράμματος
ελέγχου λοιμώξεων το οποiο πρέπει να εiναι προσαρμοσμένο στο σύστημα oιαχεiρισης
23
του χειρουργεiου και να έχει σαν στόχους την προστασiα και την ασçάλεια των
ασθενών την προστασiα του προσωπικού, και επισκεπτών.
Oι στόχοι αυτοi πρέπει να εξασçαλiζονται αποτελεσματικά με το χαμηλότερο κόστος.
Oι συγκρiσεις των ποσοστών των χειρουργικών λοιμώξεων μεταξύ των χειρουργικών
ομάoων καθώς και οι oιανοσοκομειακές και oιαχρονικές συγκρiσεις εiναι παράμετροι
ελέγχου ποιότητας και γiνονται από εξειoικευμένη επιτροπή ελέγχου ων
νοσοκομειακών λοιμώξεων.
Lύμçωνα με τον Gabeli et all (2002) η συστηματική παρακολούθηση, καταγραçή και
συσχέτιση oεoομένων που αçορούν τον χώρο του χειρουργεiου προσçέρουν χρήσιμες
πληροçορiες για την ελάττωση της μάστιγας των μετεγχειρητικών λοιμώξεων.
7.7.17 .ειρ5<ρ=ι8E ΓEντια
H χρήση των γαντιών στα χειρουργεiα μας παiρνει πiσω στον oέκατο ένατο αιώνα όταν
εισήχθησαν ως μέσο προστασiας των χεριών των νοσηλευτών από τις αλλεργικές
αντιoράσεις του καρβoλικού όξεως το οποiο χρησιμοποιούσαν για την χειρουργική
αντιση¡iα των χεριών (Halstead 1913).
Αργότερα άρχισε να γiνεται ευρεiα χρήση χειρουργικών γαντιών στα χειρουργεiα για
αποτροπεi της μετάβασης παθαγόνων μικροοργανισμών από τα χέρια των χειρουργών
στους ασθενεiς αλλά και σαν çραγμός στην μεταçορά παθογόνων μικρό-οργανισμών
από τους ασθενεiς στα μέλη της χειρουργικής ομάoος.
Αρκετοi συγραçεiς όπως οι Harnos et all (2009), Mistelli et all (2009) συσχετiζουν
αυξημένα ποσοστά λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος από τρυπήματα των
χειρουργικών γαντιών oιεγχειρητικά και τονiζουν ότι ο κiνoυνος τρυπήματος των
χειρουργικών γαντιών αυξάνεται μετά από 2 ώρες χρήσης από 8° στο 50° για αυτό τα
χειρουργικά γάντια θα πρέπει να αλλάζονται σε τακτά χρονικά oιαστήματα.
O Marti (2009) αναçέρει ότι τα μικροτρυπήματα των γαντιών συσχετiζονται με
αυξημένα ποσόντα λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος ιoιαiτερα σε ασθενεiς
στους οποiους oε χορηγεiται αντιμικροβιακή χημειοπροçύλαξη και σαν μέτρο
προçύλαξης αναçέρει την χρήση oιπλού ζεύγους γαντιών.
24
H Laine et all (2004) αναçέρει ότι το 38° των χειρουργών με μονά γάντια έχουν
επαçή με τα βιολογικά υγρά του ασθενούς ενώ το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 2° για
αυτούς που çορούν, oιπλά γάντια.
O Iράσσος (2003) σε μια μελέτη του σε χειρουργεiο Iενικού Nοσοκομεiου Aυτικής
Αττικής αναçέρει ότι η μικροβιακή χλωρioα αναπτύσσεται πολύ γρήγορα κάτω από το
χειρουργικό γάντι μέσα στα πρώτα 90 λεπτά ενώ έπειτα ακολουθεi ηπιότερη πορεiα
ανάπτυξης.
H Mανούσου (2003) στην oική της μελέτη για την συχνότητα oιάτρυσης των
χειρουργικών γαντιών μετά από θωρακοχειρουργικές επεμβάσεις αναçέρει ότι η
συχνότητα oιάτρησης των γαντιών αçορούσε 41° των χειρουργών, 22° των πρώτων
βοηθών και 18° των εγαλιοoοτών. Eπiσης ή συχνότερη εντόπιση των ρήξεων ή
oιατρήσεων αçορούσε τον oεiκτη με ποσοστό 28° τον αντiχειρα με ποσοστό 22° και
τον παράμεσο 17°. Mια σημαντική παρατήρηση ήταν ότι το ένα τρiτο των ρήξεων
ήταν αçανές ρήξεις οι οποiες συνιστούν αόρατο κiνoυνο με ανυπολόγιστες ορισμένες
çορές συνέπειες.
Lυμπερασματικά çαiνεται ότι τα χειρουργικά γάντια αποτελούν πηγή ανάπτυξης AXT.
Iια καλύτερη προστασiα του ασθενούς αλλά και της χειρουργικής ομάoας επιβάλλεται
η oιπλή χρήση γαντιών και η συχνή αλλαγή τους.
Nέο oεoομένο αποτελούν τα χειρουργικά γάντια με τον (oεiκτη εντοπισμού ρήξεων).
Hρόκειται για μια oιπλή συσκευασiα χειρουργικών γαντιών. Tο εσωτερικό χειρουργικό
γάντι έχει χρώμα πράσινο ενώ το εξωτερικό έχει το κανονικό χρώμα.
Oταν υπάρχει ρήξη στο εξωτερικό γάντι τότε çαiνεται το πράσινο χρώμα ο χειρουργός
το βλέπει και αλλάζει αμέσως τα γάντια του.
Iια το προïόν αυτό όμως oεν υπάρχουν αρκετές ανεξάρτητες μελέτες παραμόνο από
την κατασκευάστρια εταιρεiα.
Eπiσης σήμερα κυκλοçορούν στην αγορά χειρουργικά γάντια με εσωτερική
αντιμικροβιακή κάλυ¡η από Chlorhexidine gluconate τα οποiα σύμçωνα με την
κατασκευάστρια εταιρεiα εξουoετερώνουν 99° του ιού της ηπατiτιoας C και HIV σε 60
oευτερόλεπτα. Aεν υπάρχουν όμως ανεξάρτητες επιστημονικές μελέτες που να το
αποoεικνύουν αυτό.
25
7.7.1S .ειρ5<ρ=ι89 αντι3@U6α τ;ν Gερι>ν
H χειρουργική αντιση¡iα των χεριών γiνεται πάντα πριν από κάθε χειρουργική
επέμβαση για την καταστροçή της παροoικής και μεiωση της μόνιμης μικροβιακής
χλωρioας από τα χέρια των μελών της χειρουργικής ομάoας με στόχο την
ελαχιστοποiηση του κινoύνου εμçάνισης λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος.
Tις βάσεις για την σύγχρονη αντιση¡iα τις έθεσε Joseph Lister το 1865 προτεiνοντας
ότι τα μικρόβια πρέπει να αποτρέπονται από την εiσοoο τους στην χειρουργική πληγή.
H χειρουργική αντιση¡iα των χεριών περιλαμβάνει το αντισηπτικό πλύσιμο των χεριών
με την επάλει¡η των χεριών με αντισηπτικό oιάλυμα.
Tο C.D.C (1999) στις οoηγiες του για την πρόλη¡η των λοιμώξεων του χειρουργικού
τραύματος oiνει έμçαση και στην χειρουργική αντιση¡iα των χεριών και ιoιαiτερα στην
επιλογή του αντισηπτικού την τεχνική του πλυσiματος στην χρονική oιάρκεια και στην
κατάσταση των χεριών.
o Oσο αçορά το αντισηπτικό τονiζει ότι πρέπει να έχει ευρύ çάσμα
oράσης να oρά γρήγορα και να έχει oιάρκεια στο αποτέλεσμα.
o Iια την oιάρκεια του χειρουργικού πλυσiματος αναçέρεται στις οoηγiες
του C.D.C ότι τα 2 λεπτά εiναι αποτελεσματικά και το πρώτο πλύσιμο
της ημέρας θα πρέπει να περιλαμβάνει λεπτομερειακό καθαρισμό της
περιοχής κάτω από τα νύχια με μια βούρτσα.
o Bασισμένοι στις οoηγiες του C.D.C (1999) για το χειρουργικό πλύσιμο
αρκετοi επιστήμονες εστiασαν τις έρευνες τους αργότερα σε 3 βασικά
σημεiα. Lτο εioος του αντισηπτικού, στην χρονική oιάρκεια του
πλυσiματος και στον τρόπο πλυσiματος.
H Tanner et all (2008) αξιολόγησαν με ανεξάρτητο τρόπο τυχαιοποιημένες μελέτες στις
οποiες έγιναν συγκρiσεις για τις μεθόoους την χρονική oιάρκεια και το εioος των
αντισηπτικών που χρησιμοποιούνται για την χειρουργική αντιση¡iα των χεριών με
σκοπό τον προσoιορισμό των επιπτώσεων της χειρουργικής αντισηçiα των χεριών με το
ποσοστό των Aοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος μετεγχειρητικά αλλά και των
επιπτώσεων της χειρουργικής αντιση¡iας στον αριθμό βακτηρiων στα χέρια των
χειρουργών.
Tα συμπεράσματα των συγγραçέων ήταν ότι η αντιση¡ια των χεριών συμβάλει στην
μεiωση των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος. Oσο αçορά τα αντισηπτικά υγρά
26
çαiνεται να παρουσιάζουν αρκετά πλεονεκτήματα τα αλκολοούχα oιαλύματα και
ιoιαiτερα η χλωροχεoιoινη. Eπiσης τονiζουν ότι η επάλει¡η των αλκολοούχων
αντισηπτικών oιαλυμάτων στα χέρια έχει τα ioια αποτελέσματα με το τρi¡ιμο των
αντισηπτικών στα χέρια. Tο παραoοσιακό βούρτσισμα των χεριών κατά το χειρουργικό
πλύσιμο oεν συμβάλει στην μεiωση των AXT σύμçωνα με τους συγγραçεiς.
Tα πλεονεκτήματα της επάλει¡ης αλκοολούχων oιαλυμάτων στα χέρια των μελών της
χειρουργικής ομάoας σε σύγκριση με το χειρουργικό πλύσιμο των χεριών με
αντισηπτικά σαπούνια με σκοπό την πρόλη¡η λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος
υποστηρiζουν με ερευνητικά oεoομένα και άλλοι συγγραçεiς όπως ο Parieti et all
(2002), kamps et all (2005).
4. Σ<4CερE34ατα V Ει3@=93ειI
1χουν περάσει 18 χρόνια από τότε που το Aιεθνές κέντρο ελέγχου και πρόλη¡η
ασθενειών παρεiχε τις πρώτες αξιόπιστες αναçορές σχετικά με τα μέτρα πρόλη¡ης που
πρέπει να εçαρμόζονται στον χώρο του χειρουργεiου για την μεiωση των λοιμώξεων
του χειρουργικού τραύματος.
Από τότε ελάχιστοι ερευνητές χρησιμοποιώντας ως πρωτογενή βάση πληροçοριών τις
οoηγiες του CDC (1999) για την πρόλη¡η των AXT ασχολήθηκαν με τον εντοπισμό
νέων oεoομένων που συμβάλουν στην μεiωση των AXT στον χώρο του χειρουργεiου.
Oι συγγραçεiς της παρούσας εργασiας μέσω βιβλιογραçικής ανασκόπησης εντόπισαν
ορισμένα νέα oεoομένα που έχουν σχέση με τον χώρο του χειρουργεiου και συμβάλουν
στην πρόλη¡η των Aοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος, όπως η κατασκευή των
χειρουργικών αιθουσών από çορητούς τοiχους που εiναι κατασκευασμένοι από
πορσελάνη και ατσάλι σε ειoική σύνθεση ώστε να εξασçαλiζουν βακτηριοσταπικότητα
100°, ο χειρουργικός ιματισμός μιας χρήσεως, το προεγχαιρητικό γύρισμα με ειoικές
γυριστικές μηχανές πριν την εiσοoο του ασθενούς στην χειρουργική αiθουσα, το
σύστημα αερισμού των χειρουργεiων Laminar Air Flow καθώς και την επαλήθευση της
σωστής λειτουργiας του συστήματος αυτού. Tο ζέσταμα του ασθενούς από τον θάλαμο
νοσηλεiα του στο χειρουργεiο και στην αiθουσα ανάνη¡ης για αποçυγή υποθερμiας. H
χρήση Tourniquet (ισχαιμού περioεσης) μια χρήσης ή εçαρμογή προγράμματος ελέγχου
λοιμώξεων στο χειρουργεiο.
27
Eισηγούμαστε να oημιουργηθούν πρότυπα και πρωτόκολλα εργασiας εντός του χώρου
του χειρουργεiου.
Hρέπει να υπάρχει αρχεiο προoιαγραçών προτύπων εçοoιασμού των αναγκών και
εçοoiων και όχι να ακρούμαστε στα πιο çθηνά.
O εçοoιασμός πρέπει να γiνεται βάση των Eυρωπαïκών standards.
Eπιβάλλεται η συνεχές επιμόρçωση όλων των εργαζομένων στον χώρο του
χειρουργεiου στον τομέα των λοιμώξεων του χειρουργικού τραύματος.
Iιατροi, νοσηλευτές, Aιοiκηση και γενική όλοι οι εργαζόμενοι στο χειρουργεiο σε μια
κοινή και ανιoιοτελή συνεργασiα και κάτω από μια ομπρέλα που λέγεται καλό του
αρρώστου μπορεi να μειώνουν την μάστιγα των μετεγχειρητικών λοιμώξεων.
WKXX YNZX[Y \ZON ]QO^NOP ZON _LMNO N[Y`\ZX ZLM XNaZX M_[[NP [Q bOQ[N\[ [YN YNZX[Y
ZLM PZcN[d Qc [YN`O bZ[`NL[Pe.
(fNbZO[gNL[ Qc HNZX[Y V hK)
28
J . ,Ι,%ΙΓ)Α*Ι+ΕΣ $Α)Α$&$ΕΣ
Ε%%Η"Ι+Η ,Ι,%ΙΓ)Α*ΙΑ
1. Iαβριήλ H. (2007) &ετε=Gειρ@τι8έI %5ι4>?ειI Α6τια 8αι Cρ53CEBεια
εFαGι3τ5C56@3@I τ5<I 3τ5 G>ρ5 τ5< Gειρ5<ρ=ε65<. Aιαθέσιμο.
Medtime.http://www.Medtime.gr Hμερομηνiα Hρόσβασης 20 Lεπτεμβρiου 2010.
2. Iερουλάνος L. .ειρ5<ρ=ι8έI %5ι4>?ειI 1
ο
Aιεθνές Lυνέoριο Xαλκός και
Aημόσια Yγεiα. Αθήνα 2008.
3. Iράσσος N. &ι8ρ5Dια89 GF;ρ6:α Gερι>ν 8αι Gειρ5<ρ=ι8ό =Eντι. 14
ο
Hανελλήνιο Lυνέoριο LYANOX. Lαντορiνη 2003.
4. Aαληγκάρου O. $ι3τ5C56@3@ ΕFέ=G5< C5ιότ@ταI 3τ5 .ειρ5<ρ=ε65. 10
ον
Hανελλήνιο Lυνέoριο χειρουργικών Aοιμώξεων. Αθήνα 2007.
5. Kομπορόζος B. &έτρα CρόF@U@I F5ι4>?ε;ν 3τ5 Gειρ5<ρ=ε65 1R

Hανελλήνιο
Lυνέoριο χειρουργικών λοιμώξεων. Αθήνα 2007.
6. Mανούσου Α. Η 3<Gνότ@τα :ιEτρ@3@I τ;ν Gειρ5<ρ=ι8>ν =αντι>ν 4ετE αCό
αν5ι8τέI B;ρα85Gειρ5<ρ=ι8έI εCε4DE3ειI. 14
ο
Hανελλήνιο Lυνέoριο LYANOX.
Lαντορiνη 2003.
7. Hαπαoόπουλος N. Η ενερ=όI 3<44ετ5G9 τ;ν Gειρ5<ρ=>ν ε6ναι αCαρα6τ@τ@ =ια
τ@ν εFEττ;3@ τ;ν εCιCτ>3ε;ν τ;ν Gειρ5<ρ=ι8>ν F5ι4>?ε;ν. 10
ο
Hανελλήνιο
Lυνέoριο χειρουργικών λοιμώξεων. Αθήνα 2007.
8. Hαπαoάκη Α. (2000). #5 Gειρ5<ρ=ε65 3τ@ν ,α3ι89 "53@Fε<τι89 ε8Cα6:ε<3@.
Αθήνα: Iατρικές εκoόσεις Aiτσας.
29
9. Piκος M. 4ουρμουζη M. Iραμματικόπουλος H.Α. (2009). $αρE=5ντεI 8ιν:Hν5<
ανECτ<?@I F5ι4>?ε;ν Gειρ5<ρ=ι89I Bέ3@I 3ε ένα τριτ5DEB4ι5 ν535854ε65
3τ@ν ΕFFE:α. Αρχεiα Eλληνικής Iατρικής 26 (3) 390 400.
10. Pουμπελάκη M. (2008). Η εC6Cτ;3@ τ;ν Gειρ5<ρ=ι8>ν %5ι4>?ε;ν 3τα
"535854ε6α τ@I +ρ9τ@I. Hανεπιστήμιο Kρήτης. Lχολή επιστημών υγεiας, Tμήμα
Iατρικής.
11. 4αιτατζioου Α. Η 3<4D5F9 τ5< Cρ5τHC5< Ε" 1779J 3τ@ν CρόF@U@ τ;ν
F5ι4>?ε;ν τ5< Gειρ5<ρ=ι85H τραH4ατ5I. 10
ον
Hαγκόσμιο Lυνέoριο
Αποστεiρωσης €εσσαλονiκη 2009.
30
ΑΓΓ%Ι+Η ,Ι,%ΙΓ)Α*ΙΑ
1. Abrem MJ, silva ME, schacher L, Adolphe D (2003). fNP`aL`La P_Oa`\ZX \XQ[Y`La
ZLM fOZbNP Z\\QOM`La [Q [YN LN] [N\YL`\ZX P[ZLMZOM. International Journal oI
clothing and Technology vol. 55 issue1 p. 69 74.
2. American institute oI Architects. (2006). i_`MNX`LNP cQO MNP`aL ZLM \QLP[O_\[`QL
Qc HQPb`[ZX ZLM HNZX[Y \ZON jZ\`X`[`NP. Washington DC: American institute oI
Architects Press 2006.
3. American institute oI Architects. Academy oI Architecture Ior Health (2001).
i_`MNX`LNP cQO MNP`aL ZLM \QLP[O_\[`QL Qc HQPb`[ZX ZLM YNZX[Y \ZON cZ\`X`[`NP.
Washington D.C: The American institute oI Architects 2001.
4. AORN (2008). WkN\QggNLMNM lOZ\[`PNP cQO _PN Qc [YN l_N_gZ[`\ [Q_OL`m_N[ `L
[YN lNO`QbNOZ[`nN lOZ\[`\N PN[[`Lae in AORN Perioperative standards and
Recommended practices. (Denver: Association oI operating Room Nurses inc.
2008) p. 483 495.
5. Barie P.C (2002) surgical site inIection: ob`MNg`QXQad ZLM lONnNL[`QL. S_Oa`ZX
`LcN\[`QL (larcmt) 3 suppl: p. 59:21
6. Beck wc, collete T.S. (1981) jZXPN cZ`[Y `L [YN P_OaNQLP aQ]L ZLM P_Oa`\ZX MOZbN.
AM. J. Surg 83:125-125
7. Berry E. Kohn M. (1992) pbNOZ[`La OQQg [N\YL`m_N. Mosby. Year Book inc.
8. Blatzler Dw, Houck PM, Richard. C steel L, Dellinger EP, Fry DE, wrightc, Cark K.
Red L. (2005) _PN Qc ZL[`g`\OQq`ZX bOQbYdXZr`P. jQO gZsQO P_OaNOd. Arch surgery
140:174:82.
31
9. Blom A. Estela C. Bowker K, Mac Down A, Hardy J, (2000). TYN bZPPZaN Qc
qZ\[NO`Z [YOQ_aY [YN P_Oa`\ZX fOZbNP. Ann R. coll surg Eng No:82(6) 405 7.
10. Brand ƒ C. (2008) p k nNL[`XZ[`QL ]`[Y XZg`LZX Z`O cXQ]. An surg 248:695-700
11. Brown D„. (2000) oXN\[OQ\ZOM`QaOZbYd ]`ONP Z bQ[NL[`ZX PQ_O\N Qc `LcN\[`QL.
NTI news May 24 B1:B4.
12. Centers Ior Disease control and prevention (2004) hSK kN\QggNLMZ[`QL QL
lONnNL[`QL Qc P_Oa`NX P`[N `LcN\[`QL p. 287 310.
13. Cheadle WG. (2006). k`P^ jZ\[QO cQO P_Oa`\ZX P`[N `LcN\[`QLP. surgical inIection
(Lanchmt) 7suppl: S 7 11.
14. Cowan T (2001). The new AIA Guidelins. TYN`O `gbZ\[ QL lON ZLM bQP[tQc
`LcN\[`QL control www.inIection control today com/articles/2001/10/ the-new-aia-
guide lines. Aspx
15. D. Allo M, Tedesco M, (2005) QbNOZ[`La OQQg uZLZaNgNL[2 pbNOZ[`nN P_`[N
\QLP`MNOZ[`QL `LcN\[`QL \QL[OQX. Surgiel clinics oI North America volume 85, issue
6 p. 1291 1297.
16. Danne J.R., Malone D, Tracy J.K., Ganno C., Napolitano LM, (2002).
lNO`QbNOZ[`nN ZLZNg`Z ZL `LMNbNLMNL[ O`P^ cZ\[QO cQO `LcN\[`QLA gQO[ZX`[d ZLM
ONPQ_O\N _[`X`vZ[`QL `L P_OaNOd. J. Surgery Re 2002, 102:p. 237-244.
17. De Guallyc (2006) wXQQM bONPP_ON \_cc ZP lQ[NL[`ZX nN\[QO Qc bZ[YQaNO[ u`\OQt
QOaZL`Pg. InI control Hosp Epidemiology 27 (9).
18. European standard EN 13795 I http://www. Vip medical. it / docs/ en. PdI
Accessed on 20/9/10.
32
19. Gabel R, Kalli J, Lee BS, sprat DG, ward DS. (2001). pbNOZ[`La OQQg
gZLZaNgNL[. MediIorce services SA.
20. Gordon SM (2006). KL[`q`Q[`\ bOZbYdXZr`P ZaZ`LP[ lQP[tQbNOZ[`nN ]Q_LM
`LcN\[`QL. Cleveland clinic J med (72): p. 542 545.
21. Haley RW (1986) uZLZa`La HQPb`[ZX `LcN\[`QL \QL[OQX \QP[ NccN\[`nNLNPP
American Hospital Publishing …SA.
22. Halstead WS (1913) L`aZ[_ON ZLM P_[_ON gZ[NO`ZX. Journal oI the American
Medical Association 15, P 1119-1125.
23. Harnoss, J. Partecke Li, Heidecke CD, Huebner No, Kramer A, Assadian O, (2010)
xQL\N[OZ[`QL Qc wZ\[NO`Z lZPP`La through puncture Hole in surgical gloves. AM. J
inIection control volume 154 p. 8
24. Herjmsen MD, Hinse T, Sayles M, sholtz L, Rupp ME (2010). IL\`MNL\N Qc
P_Oa`\ZX P`[N `LcN\[`QLP ZPPQ\`Z[NM ]`[Y kQqQ[`\ P_OaNOd. InIection control.
Hospital Epidemiology 31 (8): p. 822-827.
25. Hill GE, Frawlen WH, GriIIith KE, Forester JE, Mines JP (2003). KXXQaNL`\ qXQQM
[OZLc_PP`QL `L\ONZPNP [YN O`P^ Qc bQP[ QbNOZ[`nN qZ\[NO`ZX `LcN\[`QL. J Trauma
2003:54: p.908-914.
26. Horan TC, Gaynes RP., Martone WJ, Jarvis WR, Emori TG (1992) C.D.C
fNc`L`[`QLP Qc LQPQ\Qg`ZX P_Oa`\ZX [YN `LcN\[QLP. K uQM`c`\Z[`QL Qc x.f.x
MNc`L`[`QL Qc P_Oa`\ZX ]Q_LM `LcN\[`QLP. InIection control HOSP Epidemiology
13:606-608
27. Hown MT, Gran SH, Vick CC (2006) KMg`L`P[OZ[`QL Qc bOQbYdXZ\[`\ ZL[`q`Q[`\
cQO gZsQO P_Oa`\ZX bOQ\NM_ONP. J American College oI surgery 203: p. 803 811.
33
28. Howorth FH lONnNL[`QL Qc K`OqQOL `LcN\[`QL M_O`La. Lancet 1985, p. 386-388.
29. Jancin B. (2004) KL[`q`Q[`\ ONP`P[ZLM lZ[YQaNL[ jQ_LM QL 77y Qc oxi XNZM
]`ONP. Cardia news 2004 2 (3) : p. 14
30. Jepsen ….B, Bruttomesso KA. (1993) TYN NccN\[`nNLNPP Qc bONQbNOZ[`nN P^`L
bONbZOZ[`QL2 An integrative review oI the literature Aorn Journal volume 58 issue
3 p. 456 458.
31. Jorg Braun (2009). xQbbNO c`[[`LaP qNZ[ qZ\[NO`Z. European Hospital
www.european hospital.com/en/article/6156 coopers Iitting bear bacteria .
htm.
32. Kurz A. (2008) W[YNOgZX \ZON `L [YN bNO`QbNOZ[`nN bNO`QMe. Best practice and
research clinical Anoesthesiology. Voll 22 No:1 p. 39-62.
33. Kirkland KB, Brings JP, Trinette sc. (2009). S_OnN`XXZL\N Qc P_Oa`NX P`[N `LcN\[`QLP2
Decade oI Experience at a colombian Tertiary care center. World Journal oI surgery.
volume 27, Number 1 May.
34. Knobboy B.A, Vander ME, vanttorn JR, Busscher HJ (2007). TOZLPcNO Qc qZ\[NO`Z
qN[]NNL q`QgZ[NO`ZXPA P_OcZ\NP `L [YN QbNOZ[`La OQQg an experimental study. J
Biomed mater Res A8O p. 790-799.
35. Kostopanagiotou G, Pandazi A, Matsota P, Arkadopoulou N, Dalamanga M, Politou
M, Trauvou O, smirniotis V. (2007). occN\[ Qc bZ\^NM ONM wXQQM \NXXP
TOZLPc_PP`QL QL bXZPgZ j`qOQLN\[`L M_O`La X`nNO ONPN\[`QL. TranIus. Med 17: p.
115 118.
36. Kurz A, Sessler DI, Lenhor DT, (2009) lNO`QbNOZ[`nN LQOgQ[YNOg`Z [Q ONM_\N
[YN `L\`MNL\N Qc P_Oa`\ZX ]Q_LM `LcN\[`QL ZLM PYQO[NO YQPb`[ZX`vZ[`QL. N.
England Journal Medicive (334): 1209 1215.
34
37. Leaper D (2006) occN\[ Qc XQ\ZX ZLM PdP[Ng`\ ]ZOg`La QL bZP[tQbNOZ[`nN
`LcN\[`QLP. Surgiel inIections 2006, 7, (supplementary 2) p. 101 103.
38. Leaper D. occN\[ XQ\ZX ZLM PdP[Ng`\ ]ZOg`La QL bQP[ V QbNOZ[`nN `LcN\[`QLP.
surgical inIections. Summer 2006, 7 (supplementary 2): p. 101-103.
39. Leaper D., Roy B.S., Palasca A, Cullen K, worsten D. Aitken EG whittle M,
lONnNL[`QL ZLM TONZ[gNL[ Qc P_Oa`\ZX P`[N `LcN\[`QL: summary oI nice quidance
BMJ 2008† 337.
40. Liau kui Hiu (2010) P[OZ[Nad [Q bONnNL[ _LbXZLLNM bQP[ QbNOZ[`nN YdbQ[YNOg`Z
`L oXN\[`nN gZsQO QbNOZ[`QL. Healthcare improvement Iestival 2010
www.nhg.com59 college down.
41. Lidwell OM, Lowbuy EJL, whyte M, Blowers R, Stanley SJ Lowe D, (1983).
K`OqQOL \QL[Zg`LZ[`QL Qc ]Q_LMP `L sQ`L[ ONbXZ\NgNL[ QbNOZ[`QL2 The relation
to sepsis rate. J. Hospital inIection 1983 D:4:111-131.
42. Lonne, T, Aarnio P. (2001) HQ] Qc[NL MQNP aXQnN lNOcQOZ[`QL Q\\_O `L P_OaNOd0
xQgbZO`PQL qN[]NNL P`LaXN aXQnN ZLM Z MQ_qXN aXQn`La PdP[Ng. Am journal oI
Surgery 181 (6) p. 564 566.
43. Ludovic R. TYN P[O_\[_OZX MNP`aL ZLM c_\[`QL`La Qc [YN QbNOZ[`La [YNZ[ON g_P[
PNN^ [Q \QgqZ[ LQP\Qg`ZX `LcN\[`QLP. Aseptic surgery Iorum 2010.
44. Mahoney CB, odom J, (1999) uZ`L[Z`L`La `L[OZQbNOZ[`nN LQOgQ[YNO`Z A.
Metanalysis oI outcomes with cost. ANNA Journal 1999 67 (2): 155-64.
45. Mangram AJ, Horan TC, Pearson ML, silver LC, Jarvis WR, (1999). i_`MNX`LN cQO
bONnNL[QL cQ P_Oa`\ZX P`[N `LcN\[`QLP. ILcN\[ control Hosp Epidemiol 1999 20 (4) :
p. 247 278.
35
46. Markantonis SL, Kostopanayiotou G, Panides D, Smirniotis V, Voros D. (2004)
occN\[ Qc qXQQM XQPP ZLM jX_`M ONbXZ\NgNL[ QL PNO_g ZLM [`PP_N aNL[Zgd\`L
\QL\NL[OZ[`QL M_O`La \QXQON\[ZX P_OaNOd. Clinical therapy (26): p. 271 281.
47. Maureen Tedesco (2001). pbNOZ[`nN OQQg gZLZaNgNL[A ZLM P_`[ \QLP`MNOZ[`QL.
inIection control Surgial clinics oI North America volume 8 issue December.
48. Mauerman W.J., Nemergut EC (2006). TYN ZLZNP[YNP`QXQa`P[ OQXN `L [YN
bONnNL[`QL Qc P_Oa[`\ZX P`[N `LcN\[`QL. Anaegthesiology 105: 413 21.
49. Misteli H, weber WP, Deck S, Rosential R, zwahlen M. Fuenglistuper P, Bolli MK,
oertli. D, widmer AI, Mart WR (2009) P_Oa`\ZX aXQnNP lNOcQOZ[`QL ZLM [YN O`P^ Qc
P_Oa`\ZX P`[N `LcN\[`QL. Arch oI surgery 144 (6) p. 553 558.
50. Olsen KM (2009). lONnNL[`QL Qc P_Oa`\ZX P`[N `LcN\[`QL. Improving compliance
with surgical care improvement project. Measure. Med scape pharmacist .
51. Parietti J, Thiben P, Heller R, Rous Y, - von P., Bensa doun H, Bouvet A,
Lemarhand F, Countour ‡ (2002). HZLM k_qq`La ]`[Y Ka_NQ_P KX\QYQX`\
PQX_[`QL zS TOZM`[`QLZX P_Oa`\ZX HZLM P\O_qq`La 7R fZd P_Oa`NX P`[N `LcN\[`QL
OZ[NP. Jama 2002 288 p. 722 727.
52. Partecke LI, Goerdt AM, Langner I, Jaeger B, Assadion O, Heideck CD, Kramer A,
Huebrer NO. (2009) `L\`MNL\N Qc u`\OQbNOcQOZ[`QL cQO P_Oa`\ZX aXQnNP MNbNLMP
QL M_[Z[`QL Qc ]NZO. InIection control Hosp Epidemiology 30 (5) : p. 409-414.
53. Pedersen K. (2007) `gbXNgNL[`La {N] i_`MNX`LNPP cQO bONnNL[`QL Qc P_Oa`\ZX
P`[N `LcN\[`QL `L bOZ\[`PN AM J inIection control (35) p. 290 301.
54. Peter wood J, Shidhar V (2009) ]Z[NO \QLPNOnZL[`QL `L P_OaNOd2 Z \QgbZO`PQL Qc
[]Q P_Oa`\ZX P\O_q [N\YL`m_NP MNgQLP[OZ[`La [YN ZgQ_L[ Qc ]Z[NO PZnNM _P`La Z
[ZbPQL [ZbP Qcc [N\YL`m_N. Australian journal oI Rural Health 17(4) p. 214 217.
36
55. Rushma (S) 2010. S[NbP [Q Qb[`\ZX P`[N bONbZOZ[`QL OR Nurse volume 4 issue 3 p.
9-11.
56. Scottish intercollegiace Guidelines Net work (2000). KL[`q`Q[`\ bOQbYdXZr`P `L
P_OaNOdA a national clinical guideling SIGN 45 p 1-52. Available at www.sign
ac.uc/pdI/sign45 pdI.
57. Sellick JA, stelmach M, mulotte JM (1994). S_OnN`XXZL\N Qc P_Oa`\ZX ]Q_LM
`LcN\[`QLP cQXXQ]`La QbNL HNZO[ P_OaNOd. InIection control Hosp Epidemiology
(15) p. 18-21.
58. Soriano A, Bori G, Miana M. Garcia S. Ramico J, Martinez C, Pastor J. Martinez
A, codnu C, Balsora M. kZLMQg`PNM ZLM MQ_bXN qX`LM P[_Md [Q NnZX_Z[N [YN qNP[
gQgNL[ [Q `Lc_PN [YN bOQbYdXZ\[`\ Z_P`q`Q[`\ `L ^LNN ZO[YQbXZP[d bNOcQOgNM
_LMNO `P\YNg`Z. 26 Annual meeting oI the European Bone and Joint inIection
society 2007.
59. Stenbrecher E (2002). S_OnN`XXZL\N Qc [YN bQP[ QbNOZ[`nN ]Q_LM `LcN\[`QLP.
ReIerence date oI the hospital surveelance system. Chirugr 2002. 73(1) p. 76-81.
60. StreiIel AJ (2004). fNP`aL ZLM gZ`L[NLZL\N Qc HQPb`[ZX nNL[`XZ[`QL PdP[NgP ZLM
[YN bONnNL[`QL Qc Z`OqQOL LQPQ\Qg`ZX `LcN\[`QL. Epidemiology and inIection
control Baltimore: william and wilking .
61. Tanner J (2006) S_Oa`\ZX aXQnNP lNOcQOZ[`QL ZLM bOQ[N\[`QL. J penoperative pract
2006, 16 (3) : p. 148 152.
62. TYN OQXN Qc \XQ[Y`La ZLM MOZbN `L [YN QbNOZ[`La OQQg (1988) J Hospital inIection.
(11) supp C: p. 2 17.
63. Todd B. (2007). TYN LQ[ PQ H`MMNL \QP[ Qc SSI. Aorn Journal volume 86 issue 2
p. 249 258.
37
64. Tye S. Stephen F, Block M. (2009) i_`MNX`LNP cQO MNP`aL ZLM \QLP[O_\[`QL Qc
HNZX[Y \ZON cZ\`X`[`NP. Health care Associated inIection vol. 9 No: 3
65. Varela JE, Wilson SI Nquyer NT (2010). LZbZOQP\Qb`\ P_OaNOd P`aL`c`\ZL[Xd
ONM_\NP P_Oa`ZX P`[N `LcN\[`QLP \QgbZONM ]`[Y QbNL P_OaNOd. Surg Endoscopy 24
(2) : p. 270 276.
66. Verkala k., Makela P., Ojajarvi J, Tittanen L, Horborn J (1996). K`O \QL[Zg`LZ[`QL
`L QbNL HNZO[ P_OaNOd ]`[Y f`PbQPZqXN iQ]LP ZLM MOZbNP Ann Thoracis surgery
50:757:61.
67. Wilson J. (1995) ]Q_LM `LcN\[`QL. In inIection control in clinical Procedures
Bullieve Tindall London 1995: p. 181-201.
68. Yasungara H, Ide H, ohe k. (2007) K\\_OZL\d Qc N\QLQg`\ P[_M`NP QL P_Oa`\ZX P`[N
`LcN\[`QLP. Journal oI hospital inIection volume 65 issue (p. 102 107).
69. YuaIei P, Minhaa z, „ing Y., ‡uaehua C, Beiging Y, Bingua L. (2009). HNZ[NM
ZLM H_g`M`c`NM xp1 bONnNL[P HdbQ[YNOg`ZA lNO`[QLNX `Ls_Od ZLM
`LP[OZZMQg`LZX H_g`[`c`NM ZMYNP`QLP M_O`La bOQXQLa XZbZOZP\Qb`\ `LP_cXZ[`QL
(1RR9). Journal oI surgical Research 151, p. 40-47.
38

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->