P. 1
ΧΡΥΣΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΧΡΥΣΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

1.5

|Views: 13,667|Likes:

More info:

Published by: ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΜΩΝ on Feb 08, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF or read online from Scribd
See more
See less

08/26/2014

ΧΡΥΣΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Το στεφάνι στην αρχαία Ελλάδα ονομαζόταν «στέμμα», «στέφανος», «στεφανίσκος» ή «στεφάνιον». Από
φύλλα και καρπούς τα οποία έχουν βρεθεί σε τάφους καταλαβαίνουμε πως απαντάται από την αρχαϊκή
έως και τη ρωμαϊκή περίοδο. Η πλειονότητα αυτών που σώζονται έως σήμερα προέρχεται από τη
Μακεδονία, την Κάτω Ιταλία, τη Μ. Ασία και την περιοχή του Ευξείνου Πόντου, και έχουν βρεθεί σε
νεκροταφεία ελληνιστικής κυρίως περιόδου. Η μυρτιά φαίνεται να συνδέεται περισσότερο με γυναικείες
ταφές, ενώ η δρυς με τις ανδρικές. Αυτά τα δύο φυτά, μαζί με την ελιά εμφανίζονται συχνότερα. Η χρήση
τους όμως δεν περιορίζεται όμως σε ταφές.
Από τις επιγραφές πληροφορούμαστε την αφιέρωση στεφάνων σε ιερά ως αναθήματα στους θεούς, με
σκοπό τον στολισμό των λατρευτικών αγαλμάτων τους, ενώ αναφορές γίνονται και στο βάρος και την
αντίστοιχη αξία αυτών, όπως στην περίπτωση του Απόλλωνος στη Δήλο και της Αθηνάς Παρθένου στην
Αθήνα. Έτσι από τις επιγραφές του Παρθενώνα πληροφορούμαστε για τα αφιερωμένα στεφάνια στη θεά,
των οποίων η αξία ξεκινούσε από 26 και κατέληγε στις 308 δραχμές. Από την αρχαία γραμματεία
μαθαίνουμε ακόμα πως το στεφάνι διατηρεί αποτροπαϊκές ιδιότητες και γι’ αυτό χρησιμοποιείτο
ιδιαιτέρως και σε θρησκευτικές ιεροτελεστίες, θυσίες, εορτές, γάμους.
Αποτελούσε ακόμα τιμητική αμοιβή σε αθλητικούς αγώνες και στη δημόσια ζωή και ήταν κόσμημα το
οποίο φορούσαν οι άνδρες κατά τη διάρκεια των συμποσίων. Τόσο τα στεφάνια όσο και τα διαδήματα
δεν είναι από τα πλέον συχνά ευρήματα των αρχαιολογικών ανασκαφών.
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Η Μακεδονία είναι από τις περιοχές του αρχαίου ελληνικού κόσμου που έδωσαν μεγάλο αριθμό
μετάλλινων στεφανιών, που χρονολογούνται από τα μέσα του 4ου έως τα μέσα του 2ου π.Χ. αιώνα. Στην
αρχαιότητα τα στεφάνια φοριούνταν σε θρησκευτικές και κοινωνικές εκδηλώσεις που περιλάμβαναν και
θρησκευτικές τελετουργίες, όπως λ.χ. το συμπόσιο, ενώ οι αρχαίοι Έλληνες τα αφιέρωναν σε μεγάλα ιερά
όπως ο Παρθενώνας ή το ιερό του Απόλλωνα στη Δήλο κ.α. Τα ίδια τα αντικείμενα δεν σώθηκαν,
υπάρχουν όμως οι αναφορές στους καταλόγους των θησαυρών που ετοίμαζαν οι ιερείς κάθε χρόνο..
ΑΣΗΜΕΝΙΑ ΥΔΡΙΑ; ΤΕΦΡΟΔΟΧΟΣ; ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ; ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΤΑΦΟ ΣΤΗΝ ΒΕΡΓΙΝΑ- ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 310 Π.Χ.
Στα ευρήματα του Βασιλικού Τάφου ΙΙΙ της Βεργίνας περιλαμβάνεται ασημένια τεφροδόχος με τα οστά
του νεαρού νεκρού και ολόχρυσο δρύινο στεφάνι.
Ο τάφος ανήκει πιθανότατα στον Αλέξανδρο Δ΄, τον γιο του Αλέξανδρου του Γ' (του Μεγίστου) και της
Ρωξάνης, ο οποίος δολοφονήθηκε από τον Κάσσανδρο το 310 π.Χ.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΘΕΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΚΕΤΙ
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΥΡΤΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΑΦΟ ΣΤΟ ΔΕΡΒΕΝΙ Δ, ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 4ΟΥ ΑΙΩΝΑ Π.Χ., ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ
-ΔΕΡΒΕΝΙ -Χρυσό στεφάνι ανθισμένης μυρτιάς.
στρεβλωμένα. Το στέλεχος, τα φύλλα, τα άνθη και οι κλάδοι αποτελούνται από έλασμα, ενώ οι μίσχοι και οι
βλαστοί από σύρματα. Το στέλεχος, σπασμένο και συγκολλημένο, αποτελείται από δύο ισομεγέθη
κυλινδρικά τμήματα, δεμένα μεταξύ τους. Σε τακτές αποστάσεις έχουν προσαρτηθεί 50 μεγάλα φύλλα
(μήκ.0,07μ.) και ανάμεσα τους δώδεκα κλαδιά, ανά έξι σε κάθε πλευρά, με μεγάλα και μικρότερα φύλλα.
Σε καθένα από τα φύλλα αντιστοιχεί συρμάτινος ανθοφόρος βλαστός με σειρ
Ένας τετράφυλλος ρόδακας αποτελεί τη βάση του κορυφαίου άνθους που καλύπτει την ένωση των δύο
άκρων του στελέχους. Πάνω από τον τετράφυλλο ρόδακα εκφύονται επτά επάλληλοι συρμάτινοι δακτύλιοι,
στους οποίους αντιστοιχούν: α) 12 οκτάφυλλοι ρόδακες, β) 12 εξάφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες, γ) 12
κισσόφυλλα με σμάλτο, δ) 12 τετράφυλλοι ρόδακες, ε) 12 κυκλικά κοσμήματα με σμάλτο, στ) 12
τετράφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες και ζ) 12 πεντάφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες. Την οπή στο επάνω μέρος του
κυλινδρικού μέλους έκλεινε πιθανώς πολύτιμος λίθος που έχει εκπέσει. Δερβένι, Τάφος Δ.
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΥΡΤΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΑΦΟ ΣΤΟ ΔΕΡΒΕΝΙ Δ, ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 4ΟΥ ΑΙΩΝΑ Π.Χ., ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ
ΜΟΥΣΕΙΟ.
Χρυσό στεφάνι ανθισμένης μυρτιάς. Διαμ. μέγ.0,192μ., ελάχ.0,167μ. Όλα τα άνθη είναι
στρεβλωμένα. Το στέλεχος, τα φύλλα, τα άνθη και οι κλάδοι αποτελούνται από έλασμα, ενώ οι μίσχοι και οι
βλαστοί από σύρματα. Το στέλεχος, σπασμένο και συγκολλημένο, αποτελείται από δύο ισομεγέθη
τμήματα, δεμένα μεταξύ τους. Σε τακτές αποστάσεις έχουν προσαρτηθεί 50 μεγάλα φύλλα
(μήκ.0,07μ.) και ανάμεσα τους δώδεκα κλαδιά, ανά έξι σε κάθε πλευρά, με μεγάλα και μικρότερα φύλλα.
Σε καθένα από τα φύλλα αντιστοιχεί συρμάτινος ανθοφόρος βλαστός με σειρά από πέντε άνθη (ρόδακες).
Ένας τετράφυλλος ρόδακας αποτελεί τη βάση του κορυφαίου άνθους που καλύπτει την ένωση των δύο
άκρων του στελέχους. Πάνω από τον τετράφυλλο ρόδακα εκφύονται επτά επάλληλοι συρμάτινοι δακτύλιοι,
κτάφυλλοι ρόδακες, β) 12 εξάφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες, γ) 12
κισσόφυλλα με σμάλτο, δ) 12 τετράφυλλοι ρόδακες, ε) 12 κυκλικά κοσμήματα με σμάλτο, στ) 12
τετράφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες και ζ) 12 πεντάφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες. Την οπή στο επάνω μέρος του
ρικού μέλους έκλεινε πιθανώς πολύτιμος λίθος που έχει εκπέσει. Δερβένι, Τάφος Δ.
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΥΡΤΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΑΦΟ ΣΤΟ ΔΕΡΒΕΝΙ Δ, ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 4ΟΥ ΑΙΩΝΑ Π.Χ., ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ
Διαμ. μέγ.0,192μ., ελάχ.0,167μ. Όλα τα άνθη είναι
στρεβλωμένα. Το στέλεχος, τα φύλλα, τα άνθη και οι κλάδοι αποτελούνται από έλασμα, ενώ οι μίσχοι και οι
βλαστοί από σύρματα. Το στέλεχος, σπασμένο και συγκολλημένο, αποτελείται από δύο ισομεγέθη
τμήματα, δεμένα μεταξύ τους. Σε τακτές αποστάσεις έχουν προσαρτηθεί 50 μεγάλα φύλλα
(μήκ.0,07μ.) και ανάμεσα τους δώδεκα κλαδιά, ανά έξι σε κάθε πλευρά, με μεγάλα και μικρότερα φύλλα.
ά από πέντε άνθη (ρόδακες).
Ένας τετράφυλλος ρόδακας αποτελεί τη βάση του κορυφαίου άνθους που καλύπτει την ένωση των δύο
άκρων του στελέχους. Πάνω από τον τετράφυλλο ρόδακα εκφύονται επτά επάλληλοι συρμάτινοι δακτύλιοι,
κτάφυλλοι ρόδακες, β) 12 εξάφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες, γ) 12
κισσόφυλλα με σμάλτο, δ) 12 τετράφυλλοι ρόδακες, ε) 12 κυκλικά κοσμήματα με σμάλτο, στ) 12
τετράφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες και ζ) 12 πεντάφυλλοι ακτινωτοί ρόδακες. Την οπή στο επάνω μέρος του
ρικού μέλους έκλεινε πιθανώς πολύτιμος λίθος που έχει εκπέσει. Δερβένι, Τάφος Δ.
ΔΕΡΒΕΝΙ ΤΑΦΟΣ Ζ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 325
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ 4 Ος ΠΧ
ΔΕΡΒΕΝΙ ΤΑΦΟΣ Ζ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 325-100 ΠΧ
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ 4 Ος ΠΧ
100 ΠΧ
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ 4 Ος ΠΧ
Από τον προθάλαμο του Βασιλικού Τάφου ΙΙ της Βεργίνας προέρχεται επίσης το χρυσό στεφάνι από φύλλα
και άνθη μυρτιάς (β' μισό του 4ου αι. π.Χ.).
Η ΛΑΡΝΑΚΑ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Β
Φτιαγμένη ολόκληρη από παχιά ελάσματα χρυσού 24 καρατίων που το συνολικό τους βάρος φτάνει
σχεδόν τα 8 κιλά, η λάρνακα, στην οποία είχαν αποτεθεί τα οστά του νεκρού βασιλιά, είναι ένα από τα
πολυτιμότερα αντικείμενα του αρχαίου κόσμου που έφτασαν ως εμάς.
Το μετάλλινο κιβώτιο που αντιγράφει με μεγάλη πιστότητα τα ξύλινα πρότυπά του είναι μια κατασκευή
αρκετά απλή και συγχρόνως ιδιαίτερα ευρηματική και λειτουργική. Όπως μαρτυρούν διάφορα τεχνικά
στοιχεία δεν έγινε για να τοποθετηθεί στο τάφο και να κλείσει άπαξ δια παντός, αλλά βρισκόταν σε
χρήση, και όντας έργο ενός σπουδαίου χρυσοχόου αποτελούσε ένα ιδιαίτερα πολύτιμο σκεύος του
βασιλικού θησαυροφυλακίου μέσα στο οποίο φυλάγονταν αντικείμενα εξίσου ή ακόμα περισσότερο
πολύτιμα από αυτήν.
ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΔΡΥΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Β΄
Το στεφάνι βρέθηκε μέσα στη λάρνακα μαζί με τα καμένα οστά του Φιλίππου και επειδή, όπως φαίνεται,
ο νεκρός το φορούσε, όταν το σώμα του παραδόθηκε στις φλόγες της ταφικής πυράς, έχει κακοπάθει
αρκετά, ιδίως στο κεντρικό του τμήμα. Το εξαιρετικά εντυπωσιακό και πολυσύνθετο αυτό χρυσό
αντικείμενο που μιμείται με ιδιαίτερα πειστικό τρόπο στεφάνι φτιαγμένο από κλαδιά βελανιδιάς, του
ιερού δένδρου του Διός, είναι μια ιδιαίτερα πολυδαίδαλη κατασκευή, ένα πραγματικό επίτευγμα της
τέχνης ενός σπουδαίου χρυσοχόου, που δεν μας σώθηκε το όνομά του.
Όπως πολύ εύστοχα σημειώνει ο Μανόλης Ανδρόνικος (Βεργίνα 1984, 171) «Ίσως … η λάμψη του χρυσού
μας εμποδίζει να εκτιμήσουμε ακριβοδίκαια την έξοχη επεξεργασία του τεχνίτη, που αποδίδει με πολλή
σοφία και ευαισθησία όχι μονάχα την εξωτερική μορφή των φύλλων και των καρπών, αλλά την
ουσιαστική τους υπόσταση. Περισσότερο από τη «φυσικότητα» ενδιαφέρεται για την αλήθεια των
πραγμάτων που ξαναδημιουργεί.»
Το στεφάνι του Φιλίππου που έχει σήμερα 313 φύλλα και 68 βελανίδια, μ
γραμμάρια και αρχικό οπωσδήποτε μεγαλύτερο, είναι όχι μόνο το βαρύτερο χρυσό στεφάνι που μας
σώθηκε, αλλά και ένα από τα πιο βαρύτιμα που κατασκευάστηκαν ποτέ.
Το χρυσό στεφάνι που αφιερώθηκε στον νεκρό, να το φορά ο ήρωας
Μακάρων στα Ηλύσια πεδία, ανακαλεί το σκοτεινό χρησμό που πήρε ο φιλόδοξος Μακεδόνας λίγο πριν
το τέλος.
Αποτελείται από 313 φύλλα και 68 βελανίδια και ζυγίζει 717
τάφων της Βεργίνας συγκαταλέγονται δύο ακόμη χρυσά στεφάνια από φύλλα και άνθη μυρτιάς του 4ου
αιώνα π.Χ. ενώ οι Δηλιακοί κατάλογοι εκθειάζουν στεφάνι αφιερωμένο από κάποιον Πτολεμαίο που
ζύγιζε 810 γραμμάρια
Το στεφάνι του Φιλίππου που έχει σήμερα 313 φύλλα και 68 βελανίδια, με σωζόμενο βάρος 717
γραμμάρια και αρχικό οπωσδήποτε μεγαλύτερο, είναι όχι μόνο το βαρύτερο χρυσό στεφάνι που μας
σώθηκε, αλλά και ένα από τα πιο βαρύτιμα που κατασκευάστηκαν ποτέ.
Το χρυσό στεφάνι που αφιερώθηκε στον νεκρό, να το φορά ο ήρωας-βασιλιάς στ
Μακάρων στα Ηλύσια πεδία, ανακαλεί το σκοτεινό χρησμό που πήρε ο φιλόδοξος Μακεδόνας λίγο πριν
και 68 βελανίδια και ζυγίζει 717 γραμμάρια. Στα ευρήματα των βασιλικών
τάφων της Βεργίνας συγκαταλέγονται δύο ακόμη χρυσά στεφάνια από φύλλα και άνθη μυρτιάς του 4ου
ενώ οι Δηλιακοί κατάλογοι εκθειάζουν στεφάνι αφιερωμένο από κάποιον Πτολεμαίο που
ε σωζόμενο βάρος 717
γραμμάρια και αρχικό οπωσδήποτε μεγαλύτερο, είναι όχι μόνο το βαρύτερο χρυσό στεφάνι που μας
βασιλιάς στα αιώνια συμπόσια των
Μακάρων στα Ηλύσια πεδία, ανακαλεί το σκοτεινό χρησμό που πήρε ο φιλόδοξος Μακεδόνας λίγο πριν
γραμμάρια. Στα ευρήματα των βασιλικών
τάφων της Βεργίνας συγκαταλέγονται δύο ακόμη χρυσά στεφάνια από φύλλα και άνθη μυρτιάς του 4ου
ενώ οι Δηλιακοί κατάλογοι εκθειάζουν στεφάνι αφιερωμένο από κάποιον Πτολεμαίο που
Το πιο βαρύτιμο στεφάνι που σώζεται από την ελληνική αρχαιότητα είναι το χρυσό στεφάνι βελανιδιάς (β’
μισό του 4ου αιώνα π.Χ.) που βρέθηκε στον κυρίως θάλαμο του βασιλικού τάφου της Βεργίνας, μέσα σε
χρυσή λάρνακα.
Από τον κυρίως θάλαμο του μεγάλου τάφου της Βεργίνας (Βασιλικός Τάφος ΙΙ) προέρχεται χρυσό στεφάνι
με φύλλα και καρπούς βαλανιδιάς. Βρέθηκε μέσα στην χρυσή λάρνακα πάνω από τα οστά του νεκρού (β’
μισό του 4ου π.Χ. αι.).
ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ ΤΗΣ ΒΕΡΓΙΝΑΣ
Μια νέα λαμπρή ταφή, αυτή τη φορά ενός κοριτσιού, έρχεται να προστεθεί στο μυστήριο που καλύπτει την
ανακάλυψη της καθηγήτριας Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ, ευρωβουλευτή Χρυσούλας Παλια
συνεργατών της στην αγορά των Αιγών, στο ιερό της Εύκλειας, το 2008.
ΤΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΟΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΑΜΦΟΡΕΑ
Ήταν η ταφή ενός νέου, ίσως του νόθου γιου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ηρακλή, τον οποίο σκότωσε, μαζί
με τη μητέρα του Βαρσίνη, ο Κάσσανδρος, για να πάρει το θρόνο των αρχαίων Μακεδόνων.
Η ταφή του νέου άντρα, ηλικίας 15-18 ετών, βρέθηκε σε μεταλλικό δοχείο που περιείχε τα καμένα οστά,
χρυσό στεφάνι βελανιδιάς και πορφυρό ύφασμα. Το 2009, σε απόσταση 5 μ. βρέθηκαν ακόμη δύο
πολύτιμα αγγεία. Μια αργυρή υδρία, με ακτέριστα καμένα οστά ενήλικου ατόμου, άγνωστου φύλου και
ηλικίας, και ένας μοναδικός για τον ελληνικό χώρο αργυρός παναθηναϊκός αμφορέας με επιχρύσωση και
εγχαράξεις μιας αδιάγνωστης μέχρι στιγμής παράστασης. Παρόμοιος απ
περιγράφει μεγάλη εορταστική πομπή στην Αλεξάνδρεια την εποχή των Πτολεμαίων.
Το περασμένο καλοκαίρι σε εργασίες συντήρησης, υπό την ευθύνη της συντηρήτριας Βανέσσας
Παπαγεωργίου, ανακάλυψαν στο εσωτερικό του αργυρού αμφορέα τα
ηλικίας 3-7 ετών, όπως έδειξε η οστεοαρχαιολογική μελέτη της δρ
επίσης, χρυσά σκουλαρίκια με φτερωτή Νίκη, χρυσά διακοσμητικά δισκάρια που κοσμούνται με ακτίνες
και γοργόνειο (κεφαλή Μέδουσας) και χ
ΤΕΦΑΝΙ ΕΝΤΟΣ ΤΗΣ ΧΡΥΣΗΣ ΠΥΞΙΔΑΣ ΤΗΣ ΒΕΡΓΙΝΑΣ -17 ΚΛΑΔΙΑ 180 ΦΥΛΛΑ 34 ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΙΧΕ 2 ΣΤΕΛΕΧΗ 16,5
ΚΑΙ 18,5 ΕΚΑΤΟΣΤΩΝ .
Η ΕΣΤΕΜΜΕΝΗ ΤΩΝ ΑΙΓΩΝ
Μια νέα λαμπρή ταφή, αυτή τη φορά ενός κοριτσιού, έρχεται να προστεθεί στο μυστήριο που καλύπτει την
ανακάλυψη της καθηγήτριας Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ, ευρωβουλευτή Χρυσούλας Παλια
συνεργατών της στην αγορά των Αιγών, στο ιερό της Εύκλειας, το 2008.
ΤΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΟΠΩΣ ΒΡΕΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΑΜΦΟΡΕΑ
η ταφή ενός νέου, ίσως του νόθου γιου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ηρακλή, τον οποίο σκότωσε, μαζί
, ο Κάσσανδρος, για να πάρει το θρόνο των αρχαίων Μακεδόνων.
18 ετών, βρέθηκε σε μεταλλικό δοχείο που περιείχε τα καμένα οστά,
χρυσό στεφάνι βελανιδιάς και πορφυρό ύφασμα. Το 2009, σε απόσταση 5 μ. βρέθηκαν ακόμη δύο
τιμα αγγεία. Μια αργυρή υδρία, με ακτέριστα καμένα οστά ενήλικου ατόμου, άγνωστου φύλου και
ηλικίας, και ένας μοναδικός για τον ελληνικό χώρο αργυρός παναθηναϊκός αμφορέας με επιχρύσωση και
εγχαράξεις μιας αδιάγνωστης μέχρι στιγμής παράστασης. Παρόμοιος απαντά σε αρχαίο κείμενο, που
περιγράφει μεγάλη εορταστική πομπή στην Αλεξάνδρεια την εποχή των Πτολεμαίων.
Το περασμένο καλοκαίρι σε εργασίες συντήρησης, υπό την ευθύνη της συντηρήτριας Βανέσσας
Παπαγεωργίου, ανακάλυψαν στο εσωτερικό του αργυρού αμφορέα τα καμένα οστά μικρού παιδιού
7 ετών, όπως έδειξε η οστεοαρχαιολογική μελέτη της δρ. Σέβης Τριανταφύλλου. Βρήκαν,
επίσης, χρυσά σκουλαρίκια με φτερωτή Νίκη, χρυσά διακοσμητικά δισκάρια που κοσμούνται με ακτίνες
και γοργόνειο (κεφαλή Μέδουσας) και χρυσό στεφάνι, πιθανότατα ελιάς.
ΒΕΛΑΝΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΙΧΕ 2 ΣΤΕΛΕΧΗ 16,5
Μια νέα λαμπρή ταφή, αυτή τη φορά ενός κοριτσιού, έρχεται να προστεθεί στο μυστήριο που καλύπτει την
ανακάλυψη της καθηγήτριας Αρχαιολογίας στο ΑΠΘ, ευρωβουλευτή Χρυσούλας Παλιαδέλη και των
η ταφή ενός νέου, ίσως του νόθου γιου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ηρακλή, τον οποίο σκότωσε, μαζί
, ο Κάσσανδρος, για να πάρει το θρόνο των αρχαίων Μακεδόνων.
18 ετών, βρέθηκε σε μεταλλικό δοχείο που περιείχε τα καμένα οστά,
χρυσό στεφάνι βελανιδιάς και πορφυρό ύφασμα. Το 2009, σε απόσταση 5 μ. βρέθηκαν ακόμη δύο
τιμα αγγεία. Μια αργυρή υδρία, με ακτέριστα καμένα οστά ενήλικου ατόμου, άγνωστου φύλου και
ηλικίας, και ένας μοναδικός για τον ελληνικό χώρο αργυρός παναθηναϊκός αμφορέας με επιχρύσωση και
αντά σε αρχαίο κείμενο, που
περιγράφει μεγάλη εορταστική πομπή στην Αλεξάνδρεια την εποχή των Πτολεμαίων.
Το περασμένο καλοκαίρι σε εργασίες συντήρησης, υπό την ευθύνη της συντηρήτριας Βανέσσας
καμένα οστά μικρού παιδιού
Σέβης Τριανταφύλλου. Βρήκαν,
επίσης, χρυσά σκουλαρίκια με φτερωτή Νίκη, χρυσά διακοσμητικά δισκάρια που κοσμούνται με ακτίνες
«Στεφάνι ελιάς φοράει ο Μ. Αλέξανδρος στην τοιχογραφία του κυνηγιού, στην πρόσοψη του τάφου του
Φιλίππου Β'. Το στεφάνι ελιάς παραπέμπει στους νικητές των αγώνων και το συγκεκριμένο δείχνει ότι
αυτό το κορίτσι ήταν ξεχωριστό», υπογραμμίζει η Χρυσούλα Παλιαδέλη.
Σύμφωνα με την αρχαιολόγο Αθανασία Κυριάκου, το κορίτσι, όπως και τα άλλα δύο άτομα του ταφικού
συνόλου, δέχτηκαν εξαιρετικές τιμές κατά την ταφή (καύση, πορφυρό ύφασμα, μεταλλικό σκεύος, χρυσά
κοσμήματα και στεφάνια), παρά το ότι φαίνεται ότι έγινε κρυφά -δεν τοποθετήθηκαν σε τάφο. Σύμφωνα
με τον Ρωμαίο συγγραφέα Ιουστίνο, ο Κάσσανδρος είχε δώσει διαταγή ο Ηρακλής και η Βαρσίνη να
δολοφονηθούν και να ταφούν χωρίς μνήμα ή σήμα (επιτύμβια στήλη, τύμβο ή άλλη ένδειξη ταφής).
«Όμως, όποιος έθαψε τα τρία άτομα τήρησε κατά γράμμα το τυπικό και απέδωσε όλες τις τιμές, χωρίς
καμία έκπτωση», τονίζει.
Το χρυσό στεφάνι, αν και είναι μάλλον ελιάς και όχι βελανιδιάς, όπως του νέου άντρα, αλλά και του
Φίλιππου Β' και του Πρίγκιπα, δείχνει ότι το κορίτσι κατείχε ξεχωριστή θέση στην κοινωνία. Το στεφάνι
φτιάχτηκε όταν το κορίτσι ήταν εν ζωή και το φορούσε σε τελετές.
«Οι ταφές του ενηλίκου και του κοριτσιού δεν έρχονται σε αντιπαράθεση με την υπόθεση εργασίας για
την ταύτιση του πρώτου νεκρού με τον Ηρακλή, νόθο γιο του Μ. Αλεξάνδρου και της Βαρσίνης. Απλώς
προσθέτουν στο πολύτιμο αυτό ταφικό σύνολο δύο νέα πρόσωπα, που προφανώς συνδέονται με τον
τελευταίο των Τημενιδών, χωρίς να είμαστε σε θέση να τα ταυτίσουμε με συγκεκριμένα ιστορικά
πρόσωπα», καταλήγει η Α. Κυριάκου. Στοιχεία για τη λύση του μυστηρίου ελπίζουν ότι θα δώσει η
αποκάλυψη της παράστασης του αμφορέα.
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΕΝΟΣ ΠΟΛΥΤΙΜΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΟΥ
ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΩΛ ΓΚΕΤΙ ΗΠΑ ΤΟ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΘΕΝ ΣΤΕΦΑΝΙ
Eπαναπατρίστηκε στις 22 Mαρτίου 2007 από το Mουσείο Getty του Λος Άντζελες.
Το βασικό τμήμα, η χοινικίς, αποτελείται από δύο κυκλικά ελασμάτινα στελέχη, τα οποία στο πρόσθιο
μέρος ενώνονται μεταξύ τους με χρυσά σύρματα που συμπλέκονται σχηματίζοντας το «Hράκλειον άμμα»,
τον κόμπο του Ηρακλή, ενώ στο πίσω μέρος διασταυρώνονται και δένονται σε δύο σημεία.
Από τη χοινικίδα φύονται κλαδιά καθώς και μίσχοι με άνθη μυρτιάς, μηλιάς και αχλαδιάς, ορισμένα από
τα οποία διατηρούν ίχνη από γαλάζιο και πράσινο σμάλτο.
ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΠΟΥ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΤΗΚΕ ΤΟ 2007 ΑΠΟ ΤΟ MΟΥΣΕΙΟ ΓΚΕΤΙ ΤΟΥ ΛΟΣ AΝΤΖΕΛΕΣ
Ο τύπος και η δομή του στεφανιού της ανθισμένης μυρτιάς με τα μεγάλα κλαδιά και τα πλούσια φυτικά
στοιχεία που αναπτύσσονται σε συγκεκριμένη διάταξη επιχωριάζει στην Kεντρική Mακεδονία. Aνάλογα
στεφάνια έχουν βρεθεί σε ανασκαφές στην Kεντρική Μακεδονία, για παράδειγμα στον κιβωτιόσχημο
τάφο στην Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης ή στον προθάλαμο του τάφου του Φιλίππου Β΄ στην Bεργίνα.
Τα χαρακτηριστικά τεχνικής παραπέμπουν σε Μακεδονικά εργαστήρια χρυσοχοΐας και τεκμηριώνουν την
προέλευσή του από τη Μακεδονία. Χρονολόγηση: τέλη 4ου αι. π.X.,
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
Περισσότερα από δέκα χρυσά μακεδονικά στεφάνια, σπάνια αρχαιολογικά ευρήματα, ήρθαν την τελευταία
δεκαετία στο φως χάρη σ’ έναν απρόβλεπτο συνδυασμό ανασκαφών, λαθρανασκαφών και δράσης
αρχαιοκαπήλων. Οκτώ στεφάνια βρέθηκαν το 2008 σε ανασκαφή του μετρό Θεσσαλονίκης, δύο το 2009
και το 2010 στη Βεργίνα, ένα επαναπατρίστηκε στην Ελλάδα το 2007 από το αμερικανικό Μουσείο Γκετί
και ένα βρέθηκε το 2000 στα χέρια αγρότη, θεωρήθηκε προϊόν αρχαιοκαπηλίας και κατέληξε στο
Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
ΑΠΟ ΤΑ ΟΚΤΩ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΥΣΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ;
Ήταν προσωπικά αντικείμενα που τα φορούσαν σε τελετές; Τι είδους ήταν αυτές οι τελετές; Ήταν τελετές
μύησης; Σε ποια μυστήρια; Πολιτικού, διοικητικού ή θρησκευτικού τύπου; Ήταν ιδιωτικού ή δημόσιου
χαρακτήρα; Και πώς συσχετίζονται τα φυτά που αναπαριστούν με τους θεούς; Είναι πολλά αυτά που δεν
ξέρουμε και προσπαθούμε τώρα από τα σύνολα που έχουν εντοπιστεί να συμπεράνουμε κάποια
ΟΚΤΩ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΥΣΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ;
Ήταν προσωπικά αντικείμενα που τα φορούσαν σε τελετές; Τι είδους ήταν αυτές οι τελετές; Ήταν τελετές
Πολιτικού, διοικητικού ή θρησκευτικού τύπου; Ήταν ιδιωτικού ή δημόσιου
χαρακτήρα; Και πώς συσχετίζονται τα φυτά που αναπαριστούν με τους θεούς; Είναι πολλά αυτά που δεν
ξέρουμε και προσπαθούμε τώρα από τα σύνολα που έχουν εντοπιστεί να συμπεράνουμε κάποια
πράγματα;
ΟΚΤΩ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΚΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΥΣΤΙΚΑ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΥΣΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ;
Ήταν προσωπικά αντικείμενα που τα φορούσαν σε τελετές; Τι είδους ήταν αυτές οι τελετές; Ήταν τελετές
Πολιτικού, διοικητικού ή θρησκευτικού τύπου; Ήταν ιδιωτικού ή δημόσιου
χαρακτήρα; Και πώς συσχετίζονται τα φυτά που αναπαριστούν με τους θεούς; Είναι πολλά αυτά που δεν
ξέρουμε και προσπαθούμε τώρα από τα σύνολα που έχουν εντοπιστεί να συμπεράνουμε κάποια
Σύμφωνα με την αρχαιολόγο της ΙΣΤ´
Τσιγαρίδα, η Μακεδονία είναι από τις περιοχές του αρχαίου ελληνικού κόσμου που έδωσαν μεγάλο
αριθμό μετάλλινων στεφανιών, τα οποία χρονολογούνται από τα μέ
αιώνα π.Χ. Φτιαγμένα κυρίως από χρυσάφι, αλλά και από μπρούτζο ή ασήμι, με φύλλα ελιάς, μυρτιάς,
δάφνης, κισσού και σπανιότερα βελανιδιάς, τα στεφάνια είναι πλουσιότερα και πιο περίτεχνα κατά το β’
μισό του 4ου αιώνα (εποχή του Φιλίππου Β
σχηματοποιούνται και απλοποιούνται.
Σε κάθε περίπτωση, τα αρχαία ελληνικά στεφάνια είναι αντικείμενα που γοητεύουν κοινό και
αρχαιολόγους, είναι περιζήτητα από τους συλλέκτες, ενώ κρύβουν πολλά μυ
ζητήματα που δεν έχουμε ακόμη αποκρυπτογραφήσει σε σχέση με τα στεφάνια και ιδίως με τη χρήση
τους», παρατηρεί η κ. Ιγνατιάδου. «Αν και τα βρίσκουμε σε τάφους, δεν είναι ταφικά αντικείμενα.
Χρησιμοποιούνται στην πραγματική ζωή, όπως
πηγές. Ήταν προσωπικά αντικείμενα που τα φορούσαν σε τελετές; Τι είδους ήταν αυτές οι τελετές; Ήταν
τελετές μύησης; Σε ποια μυστήρια; Πολιτικού, διοικητικού ή θρησκευτικού τύπου; Ήταν ιδιωτικού ή
δημόσιου χαρακτήρα; Και πώς συσχετίζονται τα φυτά που αναπαριστούν με τους θεούς; Είναι πολλά
αυτά που δεν ξέρουμε και προσπαθούμε τώρα από τα σύνολα που έχουν εντοπιστεί να συμπεράνουμε»,
σημειώνει.
´ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Μπετίνα
Τσιγαρίδα, η Μακεδονία είναι από τις περιοχές του αρχαίου ελληνικού κόσμου που έδωσαν μεγάλο
αριθμό μετάλλινων στεφανιών, τα οποία χρονολογούνται από τα μέσα του 4ου έως τα μέσα του 2ου
αιώνα π.Χ. Φτιαγμένα κυρίως από χρυσάφι, αλλά και από μπρούτζο ή ασήμι, με φύλλα ελιάς, μυρτιάς,
δάφνης, κισσού και σπανιότερα βελανιδιάς, τα στεφάνια είναι πλουσιότερα και πιο περίτεχνα κατά το β’
ου Φιλίππου Β´ και του Μ. Αλεξάνδρου), ενώ στη συνέχεια
σχηματοποιούνται και απλοποιούνται.
Σε κάθε περίπτωση, τα αρχαία ελληνικά στεφάνια είναι αντικείμενα που γοητεύουν κοινό και
αρχαιολόγους, είναι περιζήτητα από τους συλλέκτες, ενώ κρύβουν πολλά μυστικά. «Είναι πολλά τα
ζητήματα που δεν έχουμε ακόμη αποκρυπτογραφήσει σε σχέση με τα στεφάνια και ιδίως με τη χρήση
τους», παρατηρεί η κ. Ιγνατιάδου. «Αν και τα βρίσκουμε σε τάφους, δεν είναι ταφικά αντικείμενα.
Χρησιμοποιούνται στην πραγματική ζωή, όπως δείχνουν οι ελάχιστες πληροφορίες που διασώζουν οι
πηγές. Ήταν προσωπικά αντικείμενα που τα φορούσαν σε τελετές; Τι είδους ήταν αυτές οι τελετές; Ήταν
τελετές μύησης; Σε ποια μυστήρια; Πολιτικού, διοικητικού ή θρησκευτικού τύπου; Ήταν ιδιωτικού ή
χαρακτήρα; Και πώς συσχετίζονται τα φυτά που αναπαριστούν με τους θεούς; Είναι πολλά
αυτά που δεν ξέρουμε και προσπαθούμε τώρα από τα σύνολα που έχουν εντοπιστεί να συμπεράνουμε»,
Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, Μπετίνα
Τσιγαρίδα, η Μακεδονία είναι από τις περιοχές του αρχαίου ελληνικού κόσμου που έδωσαν μεγάλο
σα του 4ου έως τα μέσα του 2ου
αιώνα π.Χ. Φτιαγμένα κυρίως από χρυσάφι, αλλά και από μπρούτζο ή ασήμι, με φύλλα ελιάς, μυρτιάς,
δάφνης, κισσού και σπανιότερα βελανιδιάς, τα στεφάνια είναι πλουσιότερα και πιο περίτεχνα κατά το β’
και του Μ. Αλεξάνδρου), ενώ στη συνέχεια
Σε κάθε περίπτωση, τα αρχαία ελληνικά στεφάνια είναι αντικείμενα που γοητεύουν κοινό και
στικά. «Είναι πολλά τα
ζητήματα που δεν έχουμε ακόμη αποκρυπτογραφήσει σε σχέση με τα στεφάνια και ιδίως με τη χρήση
τους», παρατηρεί η κ. Ιγνατιάδου. «Αν και τα βρίσκουμε σε τάφους, δεν είναι ταφικά αντικείμενα.
δείχνουν οι ελάχιστες πληροφορίες που διασώζουν οι
πηγές. Ήταν προσωπικά αντικείμενα που τα φορούσαν σε τελετές; Τι είδους ήταν αυτές οι τελετές; Ήταν
τελετές μύησης; Σε ποια μυστήρια; Πολιτικού, διοικητικού ή θρησκευτικού τύπου; Ήταν ιδιωτικού ή
χαρακτήρα; Και πώς συσχετίζονται τα φυτά που αναπαριστούν με τους θεούς; Είναι πολλά
αυτά που δεν ξέρουμε και προσπαθούμε τώρα από τα σύνολα που έχουν εντοπιστεί να συμπεράνουμε»,
Έχει διάμετρο 18,5 εκ., είναι διακοσμημένο με φύλλα και καρπούς κισσού και χρονολογείται στο 330
π.Χ. Πρόκειται για το τρίτο στεφάνι αυτού του τύπου που έχει βρεθεί.
Ένας Έλληνας χωρικός που παράδωσε
Χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα π.Χ., την εποχή του Φιλίππου Β '. Η διάμετρος του είναι
18,5 εκατοστά και αποτελείται από 30 φύλλα χρυσού και δύο σύνολα φρούτων.
φύλλα και καρπούς κισσού και χρονολογείται στο 330
τύπου που έχει βρεθεί.)Μέχρι σήμερα, οι αρχαιολόγοι έχουν φέρει στο φως μόνο δύο παρόμοια
Μακεδόνικά στεφάνια. Ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιήθηκαν από τους ιερείς κατά τη διάρκεια της γιορτής
του Διονύσου.
ΤΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ
Έχει διάμετρο 18,5 εκ., είναι διακοσμημένο με φύλλα και καρπούς κισσού και χρονολογείται στο 330
π.Χ. Πρόκειται για το τρίτο στεφάνι αυτού του τύπου που έχει βρεθεί.
παράδωσε στις αρχές ένα χρυσό στεφάνι που βρέθηκε στη Χαλκ
Χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα π.Χ., την εποχή του Φιλίππου Β '. Η διάμετρος του είναι
18,5 εκατοστά και αποτελείται από 30 φύλλα χρυσού και δύο σύνολα φρούτων.
φύλλα και καρπούς κισσού και χρονολογείται στο 330 - 325 π.Χ. Πρόκειται για το τρίτο στεφάνι αυτού του
Μέχρι σήμερα, οι αρχαιολόγοι έχουν φέρει στο φως μόνο δύο παρόμοια
στεφάνια. Ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιήθηκαν από τους ιερείς κατά τη διάρκεια της γιορτής
Έχει διάμετρο 18,5 εκ., είναι διακοσμημένο με φύλλα και καρπούς κισσού και χρονολογείται στο 330 - 325
π.Χ. Πρόκειται για το τρίτο στεφάνι αυτού του τύπου που έχει βρεθεί.
στις αρχές ένα χρυσό στεφάνι που βρέθηκε στη Χαλκιδική,.
Χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 4ου αιώνα π.Χ., την εποχή του Φιλίππου Β '. Η διάμετρος του είναι
18,5 εκατοστά και αποτελείται από 30 φύλλα χρυσού και δύο σύνολα φρούτων. (είναι διακοσμημένο με
325 π.Χ. Πρόκειται για το τρίτο στεφάνι αυτού του
Μέχρι σήμερα, οι αρχαιολόγοι έχουν φέρει στο φως μόνο δύο παρόμοια
στεφάνια. Ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιήθηκαν από τους ιερείς κατά τη διάρκεια της γιορτής
ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ
Χρυσά στεφάνια, το αγαπημένο στολίδι τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών, συχνά συνόδευαν τον νεκρό, στο
τελευταίο του ταξίδι. Τα νεαρά κορίτσια και οι γυναίκες της Μακεδονικής αριστοκρατίας έφεραν κυρίως μύρτινα
στεφάνια. Η μυρτιά απ΄όπου προκύπτει το όνομα Μύρτις, ήταν το ιερό φυτό της Αφροδίτης και ήταν σύμβολο
αγνότητας και γονιμότητας. Στην Ελλάδα ακόμη και σήμερα, η μυρτιά χρησιμοποιείται για τον στολισμό της νύφης.
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΤΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΤΑΦΟΙ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ. Β' ΜΙΣΟ 3ΟΥ ΑΙΩΝΑ Π.Χ. ΚΑΒΑΛΑ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ Μ2403
Χρυσό στεφάνι με φύλλα ελιάς του 3ου αιώνα π.Χ.
Μουσείο Καβάλας. Στα σημαντικότερα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμφίπολης
περιλαμβάνονται δύο χρυσά στεφάνια ελιάς και βελανιδιάς του 4ου π.Χ. αιώνα.
Χρυσό στεφάνι βαλανιδιάς από ανδρική ταφή της περιοχής που χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ.
Χρυσό στεφάνι με φύλλα ελιάς από τον Μακεδονικό Τάφο 1 της Αμφίπολης
Μουσείο Καβάλας. Χρονολογείται στον 3ο αιώνα π.Χ.
ΣΤΕΦΑΝΙ 300-100 ΠΧ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ
Χρυσό στεφάνι με φύλλα ελιάς του 3ου αιώνα π.Χ. από την Αμφίπολη εκτίθεται στο Αρχαιολογικό
Μουσείο Καβάλας. Στα σημαντικότερα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμφίπολης
περιλαμβάνονται δύο χρυσά στεφάνια ελιάς και βελανιδιάς του 4ου π.Χ. αιώνα.
Χρυσό στεφάνι βαλανιδιάς από ανδρική ταφή της περιοχής που χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ.
Χρυσό στεφάνι με φύλλα ελιάς από τον Μακεδονικό Τάφο 1 της Αμφίπολης , εκτίθεται στο Αρχαιολογικό
Μουσείο Καβάλας. Χρονολογείται στον 3ο αιώνα π.Χ.
από την Αμφίπολη εκτίθεται στο Αρχαιολογικό
Μουσείο Καβάλας. Στα σημαντικότερα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμφίπολης
Χρυσό στεφάνι βαλανιδιάς από ανδρική ταφή της περιοχής που χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ.
εκτίθεται στο Αρχαιολογικό
Στα σημαντικότερα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμφιπόλεως περιλαμβάνονται : ένα χρυσό στεφάνι
ελιάς (και η ασημένια οστεοθήκη μέσα στην οποία βρέθηκε)...
Στον 4ο αιώνα π.Χ. χρονολογούνται επίσης τα δύο χρυσά στεφάνια μυρτιάς και ελιάς που βρέθηκαν τη
δεκαετία του ’60 στους τάφους του Δερβενίου
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΥΡΤΙΑΣ ΔΕΡΒΕΝΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
σημαντικότερα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμφιπόλεως περιλαμβάνονται : ένα χρυσό στεφάνι
ελιάς (και η ασημένια οστεοθήκη μέσα στην οποία βρέθηκε)...
Στον 4ο αιώνα π.Χ. χρονολογούνται επίσης τα δύο χρυσά στεφάνια μυρτιάς και ελιάς που βρέθηκαν τη
εκαετία του ’60 στους τάφους του Δερβενίου
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΥΡΤΙΑΣ ΔΕΡΒΕΝΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΕΛΟΣ 4
ου
ΑΙΩΝΑ Π.Χ.
σημαντικότερα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Αμφιπόλεως περιλαμβάνονται : ένα χρυσό στεφάνι
Στον 4ο αιώνα π.Χ. χρονολογούνται επίσης τα δύο χρυσά στεφάνια μυρτιάς και ελιάς που βρέθηκαν τη
ΑΙΩΝΑ Π.Χ.
Δερβένι -Χρυσός στέφανος μυρτιάς. Διαστ.0,21μ. Χ 0,16μ.Το κύριο στέλεχος αποτελείται από δύο χρυσά
κυλινδρικά ελάσματα, δεμένα μεταξύ τους με λεπτό χρυσό σύρμα. Από το στέλεχος και επτά μίσχους
εκφύονται λογχόσχημα φύλλα, μικροί σφαιρικοί καρποί και άνθη. Δερβένι, Τάφος Β.
ΤΟ «ΘΑΥΜΑ» ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΩΝ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
Έναν ασυνήθιστο τύπο χρυσών στεφανιών, μοναδικό στον κόσμο, δημιούργησαν τα εργαστήρια χρυσοχοΐας
της αρχαίας Μακεδονίας. Φτιαγμένα συνήθως με μεγάλα κλαδιά και πλούσια φυτικά στοιχεία, αποτελούν
αληθινά κομψοτεχνήματα, δείγματα της ακμής του βασιλείου των Μακεδόνων, τα οποία κανείς τεχνίτης
πουθενά αλλού δεν κατάφερε ποτέ να μιμηθεί.
Λεπτοδουλεμένα, με μίσχους που κάποιες φορές δεν ξεπερνούν σε πάχος το ένα χιλιοστό, είναι άξιο
θαυμασμού το γεγονός ότι αυτά το εύθραυστα αντικείμενα, έργα κυρίως του 4ου και του 3ου αιώνα π.Χ.,
επιβίωσαν ανά τους αιώνες. «Τα στεφάνια διασώζονται διότι είναι φτιαγμένα από χρυσό, ένα υλικό που δε
διαβρώνεται, ενώ επιπλέον δεν τσαλακώνονται, καθώς εντοπίζονται κατά κανόνα μέσα σε τάφους, οι οποίοι
δε γεμίζουν με χώμα» εξηγεί η αρχαιολόγος Δέσποινα Ιγνατιάδου, προϊσταμένη του Τμήματος
Μεταλλοτεχνίας του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.
Η Μακεδονία διέθετε πολύ χρυσό κατά την αρχαιότητα. Σύμφωνα με τον Στράβωνα, οι χείμαρροί της
κουβαλούσαν χρυσό από τα βουνά. Οι σημαντικότερες πηγές χρυσού που ελέγχονταν από τους αρχαίους
Έλληνες ήταν ο ποταμός Εχέδωρος (Γαλλικός), το όρος Παγγαίο και η Θάσος.
Οι άξιοι τεχνίτες στα μακεδονικά εργαστήρια που επεξεργάζονταν αυτόν το χρυσό έφτασαν κάποιες εποχές
σε εντυπωσιακά επίπεδα ανάπτυξης της τεχνικής τους. Δείγματά της, εκτός από τα στεφάνια, αποτελούν τα
κοσμήματα (περιδέραια, σκουλαρίκια, δαχτυλίδια). Δυστυχώς δε γνωρίζουμε τα ονόματα των ανθρώπων
που τα έφτιαξαν. «Δεν υπέγραφαν ποτέ τη δουλειά τους διότι δε θεωρούσαν τους εαυτούς τους καλλιτέχνες,
αλλά τεχνίτες. Καλλιτέχνης ήταν στην αρχαιότητα μόνο ο ζωγράφος και κάποιες φορές ο γλύπτης», λέει η
κ. Ιγνατιάδου.
Κι όμως, τι άλλο παρά καλλιτέχνης θα μπορούσε να είναι ένας άνθρωπος από τα χέρια του οποίου βγήκε
ένα στεφάνι όπως αυτό του 4ου αιώνα π.Χ. που βρέθηκε σε κιβωτιόσχημο τάφο στη Σταυρούπολη
Θεσσαλονίκης: η αρωματική μυρτιά, ιερό φυτό της θεάς Αφροδίτης και σύμβολο αθανασίας, υπήρξε η
έμπνευση για το χρυσό αυτό στεφάνι, τo οποίο υπήρξε προσωπικό αντικείμενο ενός λόγιου και πολεμιστή.
Μέσα στο πλούσιο φύλλωμα, λεπτοί συρμάτινοι μίσχοι στηρίζουν δύο ειδών άνθη με σέπαλα και πέταλα,
καθώς κι ένα πλήθος από στήμονες. Στο κέντρο του στεφανιού, ένας σύνθετος κόμβος στηρίζει ένα
κεντρικό κλαδί με οδοντωτά φύλλα, καθώς κι ένα διαφορετικό άνθος έξι πετάλων, τα οποία ακόμη σώζουν
κυανό σμάλτο!
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης διαθέτει 22 χρυσά μακεδονικά στεφάνια, συλλογή που θεωρείται
η πλουσιότερη παγκοσμίως..
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΣΥΜΒΟΛΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΞΟΥΣΙΑΣ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ ΚΑΙ
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ ΣΥΝΟΔΕΥΕ ΤΟΝ ΝΕΚΡΟ ΚΑΤΟΧΟ ΤΟΥ ΝΕΚΡ . ΣΕΒΑΣΤΗΣ ΤΟΥΜΠΑ ΠΑΠΑ Β.
ΠΙΕΡΙΑ ΜΕΣΑ 4
ου
ΑΙΩΝΑ ΠΧ. Αυτό είναι πρώτο που είχε εντοπιστεί στον τρίτο τάφο της Σεβαστής Πιερίας
, χρονολογείται στα μέσα του 4ου αι. π.Χ. και βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Δίου.
Παρουσιάζεται στην έκθεση "Ο Χρυσός των Μακεδόνων" του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.Το
δεύτερο βρίσκεται στην κατοχή άγνωστου συλλέκτη (...) Τα τρία στεφάνια φαίνεται να έχουν
φιλοτεχνηθεί από τον ίδιο καλλιτέχνη, ενώ ο διάκοσμός τους παραπέμπει στην διονυσιακή λατρεία.
ΣΤΕΦΑΝΙ ΕΛΙΑΣ- ΤΑΦΙΚΟΣ - ΤΥΜΒΟΣ ΑΓ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΕΣ 3
ου
ΑΙΩΝΑ Π.Χ.
ΑΡΓΥΡΟ ΕΠΙΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ ΔΙΑΚΟΣΜΗΣΗ ΞΥΛΙΝΗΣ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΝΕΚΡ ΠΙΔΝΑΣ ΜΑΚΡΥΓΙΑΛΟΣ ΠΙΕΡΙΑΣ 330 ΠΧ
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΥΡΤΙΑΣ ΝΕΚΡ ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 325
Χρυσό στεφάνι που χρονολογείται στους ελληνιστικούς χρόνους και εκτιμ
λαθρανασκαφής στην ευρύτερη περιοχή της Βεργίνας βρέθηκε μαζί με άλλα αρχαία αντικείμενα στην
κατοχή σπείρας αρχαιοκαπήλων Είναι διαμέτρου είκοσι εκατοστών και βάρους εκατόν έντεκα
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΥΡΤΙΑΣ ΝΕΚΡ ΣΤΑΥΡΟΥΠΟΛΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 325 – 300 ΠΧ
Χρυσό στεφάνι που χρονολογείται στους ελληνιστικούς χρόνους και εκτιμάται ότι είναι προϊόν
λαθρανασκαφής στην ευρύτερη περιοχή της Βεργίνας βρέθηκε μαζί με άλλα αρχαία αντικείμενα στην
κατοχή σπείρας αρχαιοκαπήλων Είναι διαμέτρου είκοσι εκατοστών και βάρους εκατόν έντεκα
300 ΠΧ
άται ότι είναι προϊόν
λαθρανασκαφής στην ευρύτερη περιοχή της Βεργίνας βρέθηκε μαζί με άλλα αρχαία αντικείμενα στην
κατοχή σπείρας αρχαιοκαπήλων Είναι διαμέτρου είκοσι εκατοστών και βάρους εκατόν έντεκα
γραμμαρίων, διακοσμείται με χρυσά φύλλα και καρπούς δρυός, και χρονολογείται στον 3ο - 1ο αι. π.Χ.
Οι αρχαιολόγοι που το εξέτασαν, ανέφεραν ότι είναι σπανιότατο αρχαιολογικό εύρημα και εκτιμούν ότι η
αξία του είναι ανεκτίμητη. Εκτός από το χρυσό στεφάνι, βρέθηκαν άλλα 23 αρχαία αντικείμενα, όπως ένα
μαρμάρινο κεφάλι κριαριού, δύο κορινθιακά αλάβαστρα, δύο πήλινα ειδώλια γυναικών, πέντε χάλκινα
δακτυλίδια, δύο χάλκινοι σφικτήρες και άλλα, τα οποία χρονολογούνται στους κλασικούς χρόνους (5ος
και 4ος αι. π.Χ.).
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΔΡΥΟΣ ΜΕ «ΚΟΜΒΟ ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ» ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ –ΠΟΤΙΔΑΙΑ ΝΕΚΡ. ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ 4
ος
- 3
ος
ΑΙΩΝΑΣ ΠΧ
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΕ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΛΙΑΣ ΝΕΚΡ ΕΥΡΩΠΟΥ ΚΙΛΚΙΣ ΤΕ
Στην περιοχή της Ευρωπού, αρχαίας πόλεως της Μακεδονίας, πάνω στους χαμηλούς πρόποδες του ορεινού
όγκου του Πάικου, αποκάλυψη συστάδας τάφων (ενός μακεδονικού, ενός κιβωτιόσχημου και μιας θήκης),
έφερε στο φως πλήθος χρυσών κτερισμάτων... Το χρυσό στεφάνι της φωτογραφίας προέρχετ
κιβωτιόσχημη θήκη.
Χρυσό στεφάνι μυρτιάς από νεκροταφείο της αρχαίας Πύδνας . Τα φύλλα του στεφανιού έχουν
κατασκευαστεί από σφυρήλατο έλασμα που έχει κοπεί κατάλληλα, ενώ η κεντρική νεύρωση έχει γίνει με
εγχάραξη. Χρονολογείται περί του 330 π
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΕ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΕΛΙΑΣ ΝΕΚΡ ΕΥΡΩΠΟΥ ΚΙΛΚΙΣ ΤΕΛΗ 4ου ΑΙΩΝΑ ΑΡΧΕΣ 3
, αρχαίας πόλεως της Μακεδονίας, πάνω στους χαμηλούς πρόποδες του ορεινού
όγκου του Πάικου, αποκάλυψη συστάδας τάφων (ενός μακεδονικού, ενός κιβωτιόσχημου και μιας θήκης),
έφερε στο φως πλήθος χρυσών κτερισμάτων... Το χρυσό στεφάνι της φωτογραφίας προέρχετ
Χρυσό στεφάνι μυρτιάς από νεκροταφείο της αρχαίας Πύδνας . Τα φύλλα του στεφανιού έχουν
κατασκευαστεί από σφυρήλατο έλασμα που έχει κοπεί κατάλληλα, ενώ η κεντρική νεύρωση έχει γίνει με
εγχάραξη. Χρονολογείται περί του 330 π.Χ.
ου ΑΙΩΝΑ ΑΡΧΕΣ 3
ου
ΑΙΩΝΑ Π.Χ.
, αρχαίας πόλεως της Μακεδονίας, πάνω στους χαμηλούς πρόποδες του ορεινού
όγκου του Πάικου, αποκάλυψη συστάδας τάφων (ενός μακεδονικού, ενός κιβωτιόσχημου και μιας θήκης),
έφερε στο φως πλήθος χρυσών κτερισμάτων... Το χρυσό στεφάνι της φωτογραφίας προέρχεται από την
Χρυσό στεφάνι μυρτιάς από νεκροταφείο της αρχαίας Πύδνας . Τα φύλλα του στεφανιού έχουν
κατασκευαστεί από σφυρήλατο έλασμα που έχει κοπεί κατάλληλα, ενώ η κεντρική νεύρωση έχει γίνει με
ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΕ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΜΥΡΤΙΑΣ ΝΕΚΡ ΔΕΡΒΕΝΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΕΛΗ 4
ου
ΑΙΩΝΑ Π.Χ.
ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΕ ΦΥΛΛΑ ΕΛΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΤΑΦΟΥ ΝΕΚΡ.. ΠΙΔΝΑΣ ΑΛΥΚΕΣ ΚΙΤΡΟΥΣ –α ΜΙΣΟ 3 ΑΙΩΝΑ –α ΜΙΣΟ 2 ΑΙΩΝΑ ΠΧ
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΕΛΙΑΣ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΣΕΔΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 320-300 ΠΧ
ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΕΛΙΑΣ ΝΕΚΡ. ΛΗΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΡΧΕΣ 3
ου
ΑΩΝΑ ΠΧ
ΠΟΤΙΔΑΙΑ ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΕΛΙΑΣ ΜΕ ΗΜΙΠΟΛΥΤΙΜΗ ΠΕΤΡΑ ΣΕ

ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΕΛΙΑΣ ΜΕ ΗΜΙΠΟΛΥΤΙΜΗ ΠΕΤΡΑ ΣΕ «ΚΟΜΒΟ ΗΡΑΚΛΗ» ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΝΕΚΡ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ
ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ 4-3 ος ΑΙΩΝ Π.Χ.
ΑΠΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΧΡΥΣΟ
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΝΕΚΡ ΚΑΣΣΑΝΔΡΑΣ
Με χρυσό από τον Αλιάκμονα και ασήμι από το Λαύριο και τη Χαλκιδική φιλοτεχνήθηκαν οι περίφημοι
θησαυροί των βασιλικών τάφων της Βεργίνας, ενώ στο χρυσό στεφάνι βελανιδιάς για να γίνει πιο
ανθεκτικό και σκληρό προστέθηκε χαλκός σε ποσοστό λίγο πάνω από το 5%. Σε ο
αντικείμενα έγινε απομάκρυνση του αργύρου για να αποτελούνται από σχεδόν καθαρό χρυσό (99,70%),
μια τεχνική που οι αρχαίοι γνώριζαν καλά και τη χρησιμοποιούσαν όταν ήταν απαραίτητο.
Δείγματα από χρυσά και αργυρά αντικείμενα από τον τά
δεκαετίας του 1980 ο καθηγητής Κοιτασματολογίας Μιχάλης Βαβελίδης, όταν του τα έδωσε ο ίδιος ο
Μανόλης Ανδρόνικος, με στόχο να διερευνήσει αν ο χρυσός και το ασήμι προέρχονταν από κοιτάσματα
του ελληνικού χώρου ή από την Ανατολή (Αίγυπτο, Περσία, κ.ά.), όπως συχνά αναφέρεται στη
βιβλιογραφία. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του έδειξαν ότι η πρώτη ύλη των αντικειμένων είναι
ελληνική, ενώ τα μεταλλεία της Χαλκιδικής και του Λαυρίου αποτελούν τα δύο μεγαλύτερα μεταλλε
κέντρα της αρχαίας Ελλάδας. Το μεν πρώτο για την εκμετάλλευση χρυσού και αργύρου, το δε δεύτερο για
άργυρο και μόλυβδο.
ΔΙΑΔΗΜΑ ΑΠΟ
από τον Αλιάκμονα και ασήμι από το Λαύριο και τη Χαλκιδική φιλοτεχνήθηκαν οι περίφημοι
θησαυροί των βασιλικών τάφων της Βεργίνας, ενώ στο χρυσό στεφάνι βελανιδιάς για να γίνει πιο
ανθεκτικό και σκληρό προστέθηκε χαλκός σε ποσοστό λίγο πάνω από το 5%. Σε ο
αντικείμενα έγινε απομάκρυνση του αργύρου για να αποτελούνται από σχεδόν καθαρό χρυσό (99,70%),
μια τεχνική που οι αρχαίοι γνώριζαν καλά και τη χρησιμοποιούσαν όταν ήταν απαραίτητο.
Δείγματα από χρυσά και αργυρά αντικείμενα από τον τάφο του Φιλίππου Β` μελέτησε από τις αρχές της
δεκαετίας του 1980 ο καθηγητής Κοιτασματολογίας Μιχάλης Βαβελίδης, όταν του τα έδωσε ο ίδιος ο
Μανόλης Ανδρόνικος, με στόχο να διερευνήσει αν ο χρυσός και το ασήμι προέρχονταν από κοιτάσματα
ή από την Ανατολή (Αίγυπτο, Περσία, κ.ά.), όπως συχνά αναφέρεται στη
βιβλιογραφία. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του έδειξαν ότι η πρώτη ύλη των αντικειμένων είναι
ελληνική, ενώ τα μεταλλεία της Χαλκιδικής και του Λαυρίου αποτελούν τα δύο μεγαλύτερα μεταλλε
κέντρα της αρχαίας Ελλάδας. Το μεν πρώτο για την εκμετάλλευση χρυσού και αργύρου, το δε δεύτερο για
ΔΙΑΔΗΜΑ ΑΠΟ ΛΑΡΝΑΚΑ «ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ » ΒΕΡΓΙΝΑ
από τον Αλιάκμονα και ασήμι από το Λαύριο και τη Χαλκιδική φιλοτεχνήθηκαν οι περίφημοι
θησαυροί των βασιλικών τάφων της Βεργίνας, ενώ στο χρυσό στεφάνι βελανιδιάς για να γίνει πιο
ανθεκτικό και σκληρό προστέθηκε χαλκός σε ποσοστό λίγο πάνω από το 5%. Σε ορισμένα μάλιστα χρυσά
αντικείμενα έγινε απομάκρυνση του αργύρου για να αποτελούνται από σχεδόν καθαρό χρυσό (99,70%),
μια τεχνική που οι αρχαίοι γνώριζαν καλά και τη χρησιμοποιούσαν όταν ήταν απαραίτητο.
φο του Φιλίππου Β` μελέτησε από τις αρχές της
δεκαετίας του 1980 ο καθηγητής Κοιτασματολογίας Μιχάλης Βαβελίδης, όταν του τα έδωσε ο ίδιος ο
Μανόλης Ανδρόνικος, με στόχο να διερευνήσει αν ο χρυσός και το ασήμι προέρχονταν από κοιτάσματα
ή από την Ανατολή (Αίγυπτο, Περσία, κ.ά.), όπως συχνά αναφέρεται στη
βιβλιογραφία. Τα αποτελέσματα της έρευνάς του έδειξαν ότι η πρώτη ύλη των αντικειμένων είναι
ελληνική, ενώ τα μεταλλεία της Χαλκιδικής και του Λαυρίου αποτελούν τα δύο μεγαλύτερα μεταλλευτικά
κέντρα της αρχαίας Ελλάδας. Το μεν πρώτο για την εκμετάλλευση χρυσού και αργύρου, το δε δεύτερο για
ΛΑΡΝΑΚΑ «ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ » ΒΕΡΓΙΝΑ
Χρυσό στεφάνι μυρτιάς από νεκροταφείο της αρχαίας Αίνειας . Αποτελείται από επιχρυσωμένη οστέινη
στεφάνη με διαμπερείς οπές στις οποίες στερεώνονται οι χάλκινοι επίχρυσοι μίσχοι των φύλλων και των
καρπών. Τα φύλλα είναι λογχοειδή από επιχρυσωμένο χαλκό με συμφυείς μίσχους, ενώ οι καρποί είναι
φτιαγμένοι από επιχρυσωμένο πηλό..! Γ' τέταρτο του 4ου αι. π.Χ.
ΑΜΒΡΑΚΙΑ
Η Αμβρακία ιδρύθηκε το 625 π.Χ. από τους Κορινθίους στην θέση παλαιότερου ηπειρωτικού οικισμού και
γρήγορα εξελίχθηκε στην σημαντικότερη πόλη της βορειοδυτικής Ελλάδας, δικαιολογώντας την επιλογή
του Πύρρου να μεταφέρει εκεί την πρωτεύουσα του κράτους του το 295 π.Χ. Βρίσκεται δε θαμμένη κάτω
από την σημερινή πόλη της Άρτας . Στα πολυάριθμα κτερίσματα των τάφων περιλαμβάνονται και χρυσά
στεφάνια.
Ο μνημειωδέστερος ταφικός περίβολος αποτελούσε δημόσιο πολυάνδριο
για να τιμήσει νεκρούς μαχητές της, οι οποίοι χάθηκαν σε ναυμαχία στις εκβολές του Αράχθου. Το
μνημείο επιστέφεται με επιγραφή σε αρχαϊκό κορινθιακό αλφάβητο που αποδίδει ελεγει
Η Αμβρακία ιδρύθηκε το 625 π.Χ. από τους Κορινθίους στην θέση παλαιότερου ηπειρωτικού οικισμού και
γρήγορα εξελίχθηκε στην σημαντικότερη πόλη της βορειοδυτικής Ελλάδας, δικαιολογώντας την επιλογή
Πύρρου να μεταφέρει εκεί την πρωτεύουσα του κράτους του το 295 π.Χ. Βρίσκεται δε θαμμένη κάτω
Στα πολυάριθμα κτερίσματα των τάφων περιλαμβάνονται και χρυσά
ΧΡΥΣΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΒΡΑΚΙΑ
ταφικός περίβολος αποτελούσε δημόσιο πολυάνδριο - κενοτάφιο που ίδρυσε η πόλη
για να τιμήσει νεκρούς μαχητές της, οι οποίοι χάθηκαν σε ναυμαχία στις εκβολές του Αράχθου. Το
μνημείο επιστέφεται με επιγραφή σε αρχαϊκό κορινθιακό αλφάβητο που αποδίδει ελεγει
Η Αμβρακία ιδρύθηκε το 625 π.Χ. από τους Κορινθίους στην θέση παλαιότερου ηπειρωτικού οικισμού και
γρήγορα εξελίχθηκε στην σημαντικότερη πόλη της βορειοδυτικής Ελλάδας, δικαιολογώντας την επιλογή
Πύρρου να μεταφέρει εκεί την πρωτεύουσα του κράτους του το 295 π.Χ. Βρίσκεται δε θαμμένη κάτω
Στα πολυάριθμα κτερίσματα των τάφων περιλαμβάνονται και χρυσά
κενοτάφιο που ίδρυσε η πόλη
για να τιμήσει νεκρούς μαχητές της, οι οποίοι χάθηκαν σε ναυμαχία στις εκβολές του Αράχθου. Το
μνημείο επιστέφεται με επιγραφή σε αρχαϊκό κορινθιακό αλφάβητο που αποδίδει ελεγειακό επίγραμμα.
Στην επιγραφή αυτή σώζεται η παλαιότερη αναφορά του ονόματος της πόλης : ΑΝΠΡΑΚΙΑ .
Η ονομασία της περιοχής "Αμβρακίας" είναι πανάρχαια αφού αναφέρεται στα Αργοναυτικά των ορφικών
κειμένων (στ. 1354 : "Αμβρακίου κόλποιο
ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικών χρόνων. Φιλοξενείται στο Λος Άντζελες, The J. Paul Getty Museum.
Στην επιγραφή αυτή σώζεται η παλαιότερη αναφορά του ονόματος της πόλης : ΑΝΠΡΑΚΙΑ .
Η ονομασία της περιοχής "Αμβρακίας" είναι πανάρχαια αφού αναφέρεται στα Αργοναυτικά των ορφικών
Αμβρακίου κόλποιο").
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικών χρόνων. Φιλοξενείται στο Λος Άντζελες, The J. Paul Getty Museum.
Στην επιγραφή αυτή σώζεται η παλαιότερη αναφορά του ονόματος της πόλης : ΑΝΠΡΑΚΙΑ .
Η ονομασία της περιοχής "Αμβρακίας" είναι πανάρχαια αφού αναφέρεται στα Αργοναυτικά των ορφικών
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικών χρόνων. Φιλοξενείται στο Λος Άντζελες, The J. Paul Getty Museum.
ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΠΟΥ ΠΡΟΒΑΛΛΕΤΑΙ ΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΙΚΟ BONHAMS
Πανάκριβες και περιζήτητες είναι οι ελληνικές αρχαιότητες στις διεθνείς αγορές παρά την εκστρατεία των
τελευταίων χρόνων για την επιστροφή όσων έχουν εξαχθεί παράνομα από τη χώρα.
Απόδειξη, το πλήθος των αρχαίων που βγαίνουν στο σφυρί από τους «Μπόναμς» του Λονδίνου στις 28 Απριλίου.
Από τα πιο ελκυστικά κομμάτια είναι ένα πήλινο αττικό αγγείο κι ένα χρυσό μακεδονικό στεφάνι. Ο οίκος
δημοπρασιών έχει εκτιμήσει ακριβότερα το αγγείο από το στεφάνι, ορίζοντας την τιμή εκκίνησής του στις 150-
250.000 στερλίνες, ενώ το στεφάνι ξεκινά από 100-120.000 στερλίνες. Μπορεί κάποτε 2.000 χρόνια πριν να
κοσμούσε το κεφάλι ενός αξιωματούχου . "Το γεγονός ότι αυτή η λεπτή συλλογή από εκλεκτά φύλλα χρυσού και τα
βελανίδια που σχηματίζονται σε ένα στεφάνι έχει επιβιώσει μέσα από αιώνες είναι σχεδόν θαυμα», λέει ο
Madeleine Perridge, Ειδικός Αρχαιοτήτων στο Bonhams.(Οίκος δημοπρασιών) Προηγουμένως υπήρχε σε μια
ιδιωτική συλλογή από το 1930, "είναι ένα όμορφο παράδειγμα ενός τύπου που είναι σπάνια στην αγορά."
Το θέμα έχει ότι εάν υποτίθεται ότι η προέλευση του είναι από μια παλαιά συλλογή της δεκαετίας του 1930, που
αν αληθεύει θα εμποδίσει κάθε προσπάθεια για να το διεκδικήσουν οι νόμιμοι έλληνες κάτοχοι του .
Η Ελληνική Διεύθυνση για το παράνομο εμπόριο αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού ασχολείται με
την υπόθεση και ζήτησε από το Bonhams για λεπτομερείς φωτογραφίες και την ακριβή προέλευση
ορισμένων κομματιών.Αμέσως μετά την εμφάνιση των αρχαίων στην ιστοσελίδα του οίκου δημοπρασιών,
στην Αθήνα σήμανε συναγερμός. Τρεις αρχαιολόγοι, ειδικευμένοι στα αρχαία κοσμήματα από τη Βόρεια
Ελλάδα, είδαν τις φωτογραφίες του στεφανιού και επιφυλάχτηκαν για την αυθεντικότητα αλλά και τη
«μακεδονική» του προέλευση. Τους προβλημάτισε ο τύπος και το κόψιμο των φύλλων βελανιδιάς που
φέρει, ενώ το μέγεθος και το σχήμα είναι πανομοιότυπο με τα γνωστά βασιλικά στεφάνια. Κατέληξαν ότι
μόνο μία μακροσκοπική εξέταση θα τους οδηγούσε σε σίγουρα συμπεράσματα. (Ν. Κοντράρου-Ρασσιά,
Ελευθεροτυπία, 9/4/2010 ).
ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΣΑΜΨΟΥΝΤΑΣ -
ΑΙΓΑΙΟ-ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ
Χρυσό στεφάνι με φύλλα κισσού από το Καστελόριζο, τέλη 4ου - αρχές 3ου αι. π.Χ. Αθήνα, Εθνικό
Αρχαιολογικό Μουσείο, αρ. ευρ. Χρ. 1058 (© φωτογρ. αρχείο Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.
ΑΙΓΑΙΟ – ΧΙΟΣ
Χρυσό στεφάνι με κρινόσχημα φύλλα από τον Μακεδονικό Τάφο που αποκαλύφθηκε το 1980 στην πόλη
της Χίου (Φραγκομαχαλάς, οικόπεδο Μύτη).
Πρόκειται για έναν από τους δύο τάφους του είδους που έχουν βρεθεί στο βορειοανατολικό Αιγαί
άλλος ήρθε στο φως στην Μυτιλήνη,
Ο νεκρικός θάλαμος βρέθηκε ασύλητος με μία ταφή σημαντικού ανδρός και χρονολογείται στο α' μισό
του 2ου αι. π.Χ.
Χρυσό στεφάνι από χρυσά φύλλα ελιάς. Ελληνιστικοί
Χρυσό στεφάνι με κρινόσχημα φύλλα από τον Μακεδονικό Τάφο που αποκαλύφθηκε το 1980 στην πόλη
της Χίου (Φραγκομαχαλάς, οικόπεδο Μύτη).
Πρόκειται για έναν από τους δύο τάφους του είδους που έχουν βρεθεί στο βορειοανατολικό Αιγαί
ν Μυτιλήνη, σχεδόν κατεστραμμένος.
Ο νεκρικός θάλαμος βρέθηκε ασύλητος με μία ταφή σημαντικού ανδρός και χρονολογείται στο α' μισό
Χρυσό στεφάνι από χρυσά φύλλα ελιάς. Ελληνιστικοί - πρώϊμοι ρωμαϊκοί χρόνοι. Νήσος Χίος.
Χρυσό στεφάνι με κρινόσχημα φύλλα από τον Μακεδονικό Τάφο που αποκαλύφθηκε το 1980 στην πόλη
Πρόκειται για έναν από τους δύο τάφους του είδους που έχουν βρεθεί στο βορειοανατολικό Αιγαίο· ο
Ο νεκρικός θάλαμος βρέθηκε ασύλητος με μία ταφή σημαντικού ανδρός και χρονολογείται στο α' μισό
ρωμαϊκοί χρόνοι. Νήσος Χίος.
ΜΑΓΝΗΣΙΑ
Ο Δημήτριος ο Πολιορκητής ίδρυσε την Δημητριάδα το 293 π.Χ. μεταξύ Νηλίας και Παγασών, κοντά στην
θάλασσα, ενώνοντας τις γύρω κωμοπόλεις. Το χρυσό στεφάνι με φύλλα βαλανιδιάς προέρχεται από τάφο
ΑΒΔΥΡΑ
Χρυσά στεφάνια φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων και στο Αρχαιολογικό Μουσείο
Κομοτηνής. Πρόκειται για ευρήματα προερχόμενα από τις ανασκαφές στο νεκροταφείο των Τηίων στα
Άβδηρα της Θράκης.Οι τάφοι, μεμονωμένοι ή κατά ομάδε
οργανωμένοι σε συστάδες ή σε παράλληλες σειρές.
οικονομική τους κατάσταση, να διαλέξουν ανάμεσα σε ποικίλα είδη τάφων : κιβωτιόσχημους τάφους,
σαρκοφάγους από πωρόλιθο, πιθάρια, αμφορείς, πήλινες λάρνακες, είτε απλές είτε με διακόσμηση
ανάγλυφη ή ζωγραφιστή...
Επιχρυσωμένο στεφάνι από το νεκροταφείο των τύμβων. 4ος αι. π.Χ. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό
...Όσοι δεν επέλεγαν τον ενταφιασμό μπορούσαν να κάψουν
ανοιγμένο στο έδαφος. Προσωπικά αντικείμενα και πλούσια δώρα συνόδευαν τους νεκρούς στην αιώνια
κατοικία τους, ενώ πολύ συχνά είναι ορατά ανάμεσα στους τάφους ή στην επίχωση των τύμβων, τα
υπολείμματα των προσφορών που γίνονταν κατά την τελετή των Χοών.
Το νεκροταφείο των τύμβων ήταν σε χρήση από τα μέσα του 6ου έως τα μέσα του 3ου αι. π.Χ.
Ο Δημήτριος ο Πολιορκητής ίδρυσε την Δημητριάδα το 293 π.Χ. μεταξύ Νηλίας και Παγασών, κοντά στην
θάλασσα, ενώνοντας τις γύρω κωμοπόλεις. Το χρυσό στεφάνι με φύλλα βαλανιδιάς προέρχεται από τάφο
της αρχαίας αυτής πόλης.
Χρυσά στεφάνια φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων και στο Αρχαιολογικό Μουσείο
Κομοτηνής. Πρόκειται για ευρήματα προερχόμενα από τις ανασκαφές στο νεκροταφείο των Τηίων στα
Οι τάφοι, μεμονωμένοι ή κατά ομάδες, καλύπτονται με τύμβους που είναι
υστάδες ή σε παράλληλες σειρές.Οι Αβδηρίτες είχαν την ευχέρεια, ανάλογα με την
οικονομική τους κατάσταση, να διαλέξουν ανάμεσα σε ποικίλα είδη τάφων : κιβωτιόσχημους τάφους,
ρια, αμφορείς, πήλινες λάρνακες, είτε απλές είτε με διακόσμηση
Επιχρυσωμένο στεφάνι από το νεκροταφείο των τύμβων. 4ος αι. π.Χ. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό
Μουσείο Αβδήρων
...Όσοι δεν επέλεγαν τον ενταφιασμό μπορούσαν να κάψουν τον νεκρό τους μέσα σε τετράπλευρο λάκκο
ανοιγμένο στο έδαφος. Προσωπικά αντικείμενα και πλούσια δώρα συνόδευαν τους νεκρούς στην αιώνια
κατοικία τους, ενώ πολύ συχνά είναι ορατά ανάμεσα στους τάφους ή στην επίχωση των τύμβων, τα
που γίνονταν κατά την τελετή των Χοών.
Το νεκροταφείο των τύμβων ήταν σε χρήση από τα μέσα του 6ου έως τα μέσα του 3ου αι. π.Χ.
Ο Δημήτριος ο Πολιορκητής ίδρυσε την Δημητριάδα το 293 π.Χ. μεταξύ Νηλίας και Παγασών, κοντά στην
θάλασσα, ενώνοντας τις γύρω κωμοπόλεις. Το χρυσό στεφάνι με φύλλα βαλανιδιάς προέρχεται από τάφο
Χρυσά στεφάνια φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αβδήρων και στο Αρχαιολογικό Μουσείο
Κομοτηνής. Πρόκειται για ευρήματα προερχόμενα από τις ανασκαφές στο νεκροταφείο των Τηίων στα
ς, καλύπτονται με τύμβους που είναι
Οι Αβδηρίτες είχαν την ευχέρεια, ανάλογα με την
οικονομική τους κατάσταση, να διαλέξουν ανάμεσα σε ποικίλα είδη τάφων : κιβωτιόσχημους τάφους,
ρια, αμφορείς, πήλινες λάρνακες, είτε απλές είτε με διακόσμηση
Επιχρυσωμένο στεφάνι από το νεκροταφείο των τύμβων. 4ος αι. π.Χ. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό
τον νεκρό τους μέσα σε τετράπλευρο λάκκο
ανοιγμένο στο έδαφος. Προσωπικά αντικείμενα και πλούσια δώρα συνόδευαν τους νεκρούς στην αιώνια
κατοικία τους, ενώ πολύ συχνά είναι ορατά ανάμεσα στους τάφους ή στην επίχωση των τύμβων, τα
Το νεκροταφείο των τύμβων ήταν σε χρήση από τα μέσα του 6ου έως τα μέσα του 3ου αι. π.Χ.
Χρυσό στεφάνι από τα Άβδηρα. 4ος αι. π.Χ. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής.
Φωτογραφία από επιστολική κάρτα του Υ
ΘΡΑΚΗ
ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΘΡΑΚΩΝ ΟΔΡΥΣΩΝ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΟΦΙΑΣ .ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΕ ΤΟΥΣ
Χρυσό στεφάνι από τα Άβδηρα. 4ος αι. π.Χ. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής.
Φωτογραφία από επιστολική κάρτα του Υπουργείου Πολιτισμού (Τ.Α.Π.Α.)
ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΘΡΑΚΩΝ ΟΔΡΥΣΩΝ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΟΦΙΑΣ .ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΕ ΤΟΥΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΥΣ ΡΟΔΑΚΕΣ
Χρυσό στεφάνι από τα Άβδηρα. 4ος αι. π.Χ. Φυλάσσεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής.
πουργείου Πολιτισμού (Τ.Α.Π.Α.)
ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΘΡΑΚΩΝ ΟΔΡΥΣΩΝ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΟΦΙΑΣ .ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΜΕ ΤΟΥΣ
Οι Οδρύσαι (αρχ. ελ. Ὀδρύσαι) ήταν αρχαίο θρακικό
του ποταμού Έβρου, από τη Ροδόπη και τον Στρυμόνα μέχρι τον Αρτσικό ποταμό στη σημερινή Ανατολική
Θράκη και έως τη σημερινή Βάρνα της Βουλγαρίας. Θεωρούνταν από τα ισχυρότερα θρακικά
άριστοι ιππείς και πήραν το όνομα τους από τον μυθικό βασιλέα Όδρυσο .
Οι Οδρύσαι (Οδρύσες) διατηρούσαν εμπορικές
των Οδρυσών ήταν η πεδιάδα του Έβρου και σταδιακά κατέκτησαν τα υπόλοιπα θρακικά βασίλεια
φτάνοντας στην ακμή τους με τον βασιλιά Τήρη που ήταν και ο ιδρυτής του βασιλείου των Οδρυσών. Η
ακμή συνέπεσε με την περίοδο ανάμεσα στους Περσικούς πολέμους και του πελοποννησιακού πολέμου.
Ο γιος του Τήρη Σιτάλκης υπέταξε τα υπόλοιπα θρακικά βασίλεια διατηρώντας σε αυτά τους βασιλείς
κάνοντας τους υποτελείς του , ήταν ο πρώτος που απ
Το 513 π.Χ. ο Δαρείος όπως και ο Μαρδόνιος το 492 π.Χ. δεν κατάφεραν να τους υποτάξουν, όπως έκαναν
με τους υπόλοιπους Θράκες. Οι Θράκες πήραν μέρος στο πλευρό του Περσέα τελευταίου βασιλιά της
Μακεδονίας. Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Μακεδονίας ο βασιλέας Κό
κράτησε το θρακικό βασίλειο των Οδρυσών ελεύθερο, αποτρέποντας ρωμαϊκή εισβολή. Κατά τη Βασιλεία
του Ρασκούπορι υπήρξε μεγάλη ένταση στις σχέσεις με τους Ρωμαίους με επακόλουθο, μετά τον θάνατο
του, τον διαμελισμού του βασιλείου σε δύο βασίλεια. Ο Κότυς Ε' ήταν ο τελευταίος σημαντικός βασιλιάς
των Οδρυσών μέχρι τον Ροιμητάλκη Γ' που ήταν ο τελευταίος βασιλιάς πριν ολόκληρη η Θράκη γίνει
ρωμαϊκή επαρχία.
Κουρτίδης Κωνσταντίνος, Ιστορία της Θράκης από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρ
Αθήναις 1932
ΧΑΛΚΙΔΑ
ΤΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓ ΕΛΕΟΥΣΑ Χρυσό στεφάνι ελληνιστικής εποχής που αποτελείτο από 135 φύλλα ελιάς
και αργυρό στέλεχος, βρέθηκε από τον αρχαιολόγο Άγγελο Ριτσώνη
νεκροταφείο της Αγίας Ελεούσας (5) στην Χαλκίδα της Εύβοιας. Αρ. ευρ. 6529... ...Κατά την διάρκεια
οδικών έργων στο νεκροταφείο της Αγίας Ελεούσας, το οποίο είναι γνωστό ήδη από τις αρχές του 20ού
αιώνα μ.Χ., ήρθαν στο φως 48 τάφοι, ένας από τους οποίους φιλοξενούσε λαμπρό αθλητή. Ο χρυσός
κότινος του Τάφου Β αναπαύονταν επάνω στο στήθος του νεκρού και αποκαταστάθηκε στα εργαστήρια
της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χαλκίδας.
φυλασσόταν, το βράδυ της Πέμπτης 25 Ιουνίου 1999. Τελικά βρέθηκε και επιστράφηκε.
στον πανκρατιαστή Θεοκλή του Παυσανί
δρύσαι) ήταν αρχαίο θρακικό φύλο το οποίο κατοικούσε στην περιοχή κατά μήκος
του ποταμού Έβρου, από τη Ροδόπη και τον Στρυμόνα μέχρι τον Αρτσικό ποταμό στη σημερινή Ανατολική
Θράκη και έως τη σημερινή Βάρνα της Βουλγαρίας. Θεωρούνταν από τα ισχυρότερα θρακικά
ο όνομα τους από τον μυθικό βασιλέα Όδρυσο .
Οι Οδρύσαι (Οδρύσες) διατηρούσαν εμπορικές και άλλες σχέσεις με όλες τις ελληνικές πόλεις. Το κέντρο
των Οδρυσών ήταν η πεδιάδα του Έβρου και σταδιακά κατέκτησαν τα υπόλοιπα θρακικά βασίλεια
φτάνοντας στην ακμή τους με τον βασιλιά Τήρη που ήταν και ο ιδρυτής του βασιλείου των Οδρυσών. Η
περίοδο ανάμεσα στους Περσικούς πολέμους και του πελοποννησιακού πολέμου.
Ο γιος του Τήρη Σιτάλκης υπέταξε τα υπόλοιπα θρακικά βασίλεια διατηρώντας σε αυτά τους βασιλείς
κάνοντας τους υποτελείς του , ήταν ο πρώτος που αποκαλέστηκε βασιλιάς των Θρακών.
13 π.Χ. ο Δαρείος όπως και ο Μαρδόνιος το 492 π.Χ. δεν κατάφεραν να τους υποτάξουν, όπως έκαναν
Θράκες πήραν μέρος στο πλευρό του Περσέα τελευταίου βασιλιά της
Μακεδονίας. Μετά τη ρωμαϊκή κατάκτηση της Μακεδονίας ο βασιλέας Κότυς δίνοντας όμηρο τον γιο του
κράτησε το θρακικό βασίλειο των Οδρυσών ελεύθερο, αποτρέποντας ρωμαϊκή εισβολή. Κατά τη Βασιλεία
του Ρασκούπορι υπήρξε μεγάλη ένταση στις σχέσεις με τους Ρωμαίους με επακόλουθο, μετά τον θάνατο
ίου σε δύο βασίλεια. Ο Κότυς Ε' ήταν ο τελευταίος σημαντικός βασιλιάς
των Οδρυσών μέχρι τον Ροιμητάλκη Γ' που ήταν ο τελευταίος βασιλιάς πριν ολόκληρη η Θράκη γίνει
Κουρτίδης Κωνσταντίνος, Ιστορία της Θράκης από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 54 μ.χ., Τυπογραφείο Αλευρόπουλου, Εν
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικής εποχής που αποτελείτο από 135 φύλλα ελιάς
και αργυρό στέλεχος, βρέθηκε από τον αρχαιολόγο Άγγελο Ριτσώνη τον Μάρτιο του 1997 στο ελληνιστικό
νεκροταφείο της Αγίας Ελεούσας (5) στην Χαλκίδα της Εύβοιας. Αρ. ευρ. 6529... ...Κατά την διάρκεια
οδικών έργων στο νεκροταφείο της Αγίας Ελεούσας, το οποίο είναι γνωστό ήδη από τις αρχές του 20ού
φως 48 τάφοι, ένας από τους οποίους φιλοξενούσε λαμπρό αθλητή. Ο χρυσός
κότινος του Τάφου Β αναπαύονταν επάνω στο στήθος του νεκρού και αποκαταστάθηκε στα εργαστήρια
της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χαλκίδας. Κλάπηκε από το μικρό Αρχαιολογικό Μουσείο της Χαλκίδας
φυλασσόταν, το βράδυ της Πέμπτης 25 Ιουνίου 1999. Τελικά βρέθηκε και επιστράφηκε.
αυσανίου
κατοικούσε στην περιοχή κατά μήκος
του ποταμού Έβρου, από τη Ροδόπη και τον Στρυμόνα μέχρι τον Αρτσικό ποταμό στη σημερινή Ανατολική
Θράκη και έως τη σημερινή Βάρνα της Βουλγαρίας. Θεωρούνταν από τα ισχυρότερα θρακικά φύλα, ήταν
σχέσεις με όλες τις ελληνικές πόλεις. Το κέντρο
των Οδρυσών ήταν η πεδιάδα του Έβρου και σταδιακά κατέκτησαν τα υπόλοιπα θρακικά βασίλεια
φτάνοντας στην ακμή τους με τον βασιλιά Τήρη που ήταν και ο ιδρυτής του βασιλείου των Οδρυσών. Η
περίοδο ανάμεσα στους Περσικούς πολέμους και του πελοποννησιακού πολέμου.
Ο γιος του Τήρη Σιτάλκης υπέταξε τα υπόλοιπα θρακικά βασίλεια διατηρώντας σε αυτά τους βασιλείς
οκαλέστηκε βασιλιάς των Θρακών.
13 π.Χ. ο Δαρείος όπως και ο Μαρδόνιος το 492 π.Χ. δεν κατάφεραν να τους υποτάξουν, όπως έκαναν
Θράκες πήραν μέρος στο πλευρό του Περσέα τελευταίου βασιλιά της
τυς δίνοντας όμηρο τον γιο του
κράτησε το θρακικό βασίλειο των Οδρυσών ελεύθερο, αποτρέποντας ρωμαϊκή εισβολή. Κατά τη Βασιλεία
του Ρασκούπορι υπήρξε μεγάλη ένταση στις σχέσεις με τους Ρωμαίους με επακόλουθο, μετά τον θάνατο
ίου σε δύο βασίλεια. Ο Κότυς Ε' ήταν ο τελευταίος σημαντικός βασιλιάς
των Οδρυσών μέχρι τον Ροιμητάλκη Γ' που ήταν ο τελευταίος βασιλιάς πριν ολόκληρη η Θράκη γίνει
ι του 54 μ.χ., Τυπογραφείο Αλευρόπουλου, Εν
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικής εποχής που αποτελείτο από 135 φύλλα ελιάς
τον Μάρτιο του 1997 στο ελληνιστικό
νεκροταφείο της Αγίας Ελεούσας (5) στην Χαλκίδα της Εύβοιας. Αρ. ευρ. 6529... ...Κατά την διάρκεια
οδικών έργων στο νεκροταφείο της Αγίας Ελεούσας, το οποίο είναι γνωστό ήδη από τις αρχές του 20ού
φως 48 τάφοι, ένας από τους οποίους φιλοξενούσε λαμπρό αθλητή. Ο χρυσός
κότινος του Τάφου Β αναπαύονταν επάνω στο στήθος του νεκρού και αποκαταστάθηκε στα εργαστήρια
Κλάπηκε από το μικρό Αρχαιολογικό Μουσείο της Χαλκίδας όπου
φυλασσόταν, το βράδυ της Πέμπτης 25 Ιουνίου 1999. Τελικά βρέθηκε και επιστράφηκε. Πιθανά να άνηκε
Χρυσός στέφανος από το ελληνιστικό νεκροταφείο του Αγ. Στεφάνου Χαλκίδος κοντά στην πηγή της
Αρέθουσας. Αποτελείται από 82 χρυσά φύλλα ελιάς, και ίσως δόθηκε σε κάποιον αθλητή. Αρχαιολογικό
Μουσείο Χαλκίδας. Αρ. ευρ. 2323.
ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΣ
Εξωτερικά της νότιας οχύρωσης της αρχαίας Ηράκλειας, βρέθηκε ανδρικός τάφος κατασκευασμένος από
τέσσερις πλάκες επενδεδυμένες με λεπτό στρώμα κονιάματος και καλυμμένος με δύο πλάκες. Στα
κτερίσματα του νεκρού ανδρός συμπεριλαμβάνεται χρυσός στέφανος από φύλλα δρυός.
Παράλληλά του συναντώνται στον τύπο VIII του Τάραντα. Η πόλη ευρίσκετο στον κόλπο του Τάραντος,
ανάμεσα στους ποταμούς Άκιρι και Σίρι (το σημερινό Policoro). Ιδρύθηκε το 433 π.Χ. από Ταραντινούς, οι
οποίοι μετέφεραν τους κατοίκους της μικρής πόλεως Σίριος.
Στεφάνι με 19 φύλλα δρυός. Αρ. ευρ. 205518. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Policoro. Βάσει των
διαθέσιμων παραλλήλων από την Ηράκλεια και τον Τάραντα, το κτερισματικό σύνολο του τάφου της
Ηράκλειας μπορεί να χρονολογηθεί γύρω στα μέσα του 1ου αι. π.Χ.
Χρυσός στέφανος από το ελληνιστικό νεκροταφείο του Αγ. Στεφάνου Χαλκίδος κοντά στην πηγή της
λείται από 82 χρυσά φύλλα ελιάς, και ίσως δόθηκε σε κάποιον αθλητή. Αρχαιολογικό
Εξωτερικά της νότιας οχύρωσης της αρχαίας Ηράκλειας, βρέθηκε ανδρικός τάφος κατασκευασμένος από
με λεπτό στρώμα κονιάματος και καλυμμένος με δύο πλάκες. Στα
κτερίσματα του νεκρού ανδρός συμπεριλαμβάνεται χρυσός στέφανος από φύλλα δρυός.
Παράλληλά του συναντώνται στον τύπο VIII του Τάραντα. Η πόλη ευρίσκετο στον κόλπο του Τάραντος,
μούς Άκιρι και Σίρι (το σημερινό Policoro). Ιδρύθηκε το 433 π.Χ. από Ταραντινούς, οι
οποίοι μετέφεραν τους κατοίκους της μικρής πόλεως Σίριος.
Στεφάνι με 19 φύλλα δρυός. Αρ. ευρ. 205518. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Policoro. Βάσει των
λων από την Ηράκλεια και τον Τάραντα, το κτερισματικό σύνολο του τάφου της
Ηράκλειας μπορεί να χρονολογηθεί γύρω στα μέσα του 1ου αι. π.Χ.
Χρυσός στέφανος από το ελληνιστικό νεκροταφείο του Αγ. Στεφάνου Χαλκίδος κοντά στην πηγή της
λείται από 82 χρυσά φύλλα ελιάς, και ίσως δόθηκε σε κάποιον αθλητή. Αρχαιολογικό
Εξωτερικά της νότιας οχύρωσης της αρχαίας Ηράκλειας, βρέθηκε ανδρικός τάφος κατασκευασμένος από
με λεπτό στρώμα κονιάματος και καλυμμένος με δύο πλάκες. Στα
κτερίσματα του νεκρού ανδρός συμπεριλαμβάνεται χρυσός στέφανος από φύλλα δρυός.
Παράλληλά του συναντώνται στον τύπο VIII του Τάραντα. Η πόλη ευρίσκετο στον κόλπο του Τάραντος,
μούς Άκιρι και Σίρι (το σημερινό Policoro). Ιδρύθηκε το 433 π.Χ. από Ταραντινούς, οι
Στεφάνι με 19 φύλλα δρυός. Αρ. ευρ. 205518. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Policoro. Βάσει των
λων από την Ηράκλεια και τον Τάραντα, το κτερισματικό σύνολο του τάφου της
Ηράκλειας μπορεί να χρονολογηθεί γύρω στα μέσα του 1ου αι. π.Χ.
ΑΘΗΝΑ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικών χρόνων.
Χρυσό στεφάνι
Σπάνια αρχαία αντικείμενα ευρέθησαν στην κατοχή τριών ανδρών που συνελήφθησαν τον Σεπτέμβριο
του 2003 στην Γλυφάδα από αστυνομικούς του Τμήματος Αρχαιοκαπηλίας της Ασφάλειας Αττικής...
Μεταξύ των αντικειμένων αυτών περιλαμβάνεται χρυσό
βελανιδιάς.
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικών χρόνων. Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη.
Χρυσό στεφάνι ελληνιστικών χρόνων.
Σπάνια αρχαία αντικείμενα ευρέθησαν στην κατοχή τριών ανδρών που συνελήφθησαν τον Σεπτέμβριο
του 2003 στην Γλυφάδα από αστυνομικούς του Τμήματος Αρχαιοκαπηλίας της Ασφάλειας Αττικής...
Μεταξύ των αντικειμένων αυτών περιλαμβάνεται χρυσό στεφάνι της Ελληνιστικής Εποχής με φύλλα
Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη.
Σπάνια αρχαία αντικείμενα ευρέθησαν στην κατοχή τριών ανδρών που συνελήφθησαν τον Σεπτέμβριο
του 2003 στην Γλυφάδα από αστυνομικούς του Τμήματος Αρχαιοκαπηλίας της Ασφάλειας Αττικής...
στεφάνι της Ελληνιστικής Εποχής με φύλλα
ΘΡΑΚΗ ΕΛΛΗΣΠΟΝΤΟΣ
Στην αρχαϊκή συλλογή του Βρετανικού Μουσείου εκτίθενται με αριθμό καταλόγου 1628 χρυσό στεφάνι
που βρέθηκε σε τάφο στα Δαρδανέλια και αγοράστηκε το 1908.
βελανιδιάς σε χρυσό σύρμα, λεπτεπίλεπτα χρυσά φύλλα, βαριά χρυσά βελανίδια, δυό τζιτζίκια και μια
μέλισσα. Το στεφάνι αποτελείται από δύο μίσχους. Στο άκρο του κάθε μίσχου υπάρχει μια θηλιά, μέσα
από την οποία περνούσε μια χρυσή κορδέλα που τους συγκρατούσε. Η κορδέλα ήταν δεμένη και
στολισμένη με μια χρυσή μέλισσα. Η βελανιδιά ήταν το ιερό δέντρο του Δία, ενώ χρυσά στεφάνια
συναντούμε συχνά ως ταφικά επιθέματα στην Μακεδονία, Νότιο Ιταλία, Μικρά Ασία, βόρειο
και αλλού. Ήταν δημοφιλή στα αρχαία χρόνια, και όπως γράφει ο ρήτορας Δημοσθένης (384
φορούσαν κατά την διάρκεια θρησκευτικών τελετών.
xiii.)- Ant. du Bosph. Gimm., pl. iv., 2 (from a 4th cent, tomb)
(probably) the 3rd cent. H.c. at Pergamum).
ΚΡΗΤΗ
Στην αρχαϊκή συλλογή του Βρετανικού Μουσείου εκτίθενται με αριθμό καταλόγου 1628 χρυσό στεφάνι
που βρέθηκε σε τάφο στα Δαρδανέλια και αγοράστηκε το 1908. Πρόκειται για απομίμηση κλαδιών
βελανιδιάς σε χρυσό σύρμα, λεπτεπίλεπτα χρυσά φύλλα, βαριά χρυσά βελανίδια, δυό τζιτζίκια και μια
μέλισσα. Το στεφάνι αποτελείται από δύο μίσχους. Στο άκρο του κάθε μίσχου υπάρχει μια θηλιά, μέσα
ρυσή κορδέλα που τους συγκρατούσε. Η κορδέλα ήταν δεμένη και
Η βελανιδιά ήταν το ιερό δέντρο του Δία, ενώ χρυσά στεφάνια
συναντούμε συχνά ως ταφικά επιθέματα στην Μακεδονία, Νότιο Ιταλία, Μικρά Ασία, βόρειο
λλού. Ήταν δημοφιλή στα αρχαία χρόνια, και όπως γράφει ο ρήτορας Δημοσθένης (384
φορούσαν κατά την διάρκεια θρησκευτικών τελετών. ΠΗΓη- the Armento crown (Arneth, Gold
pl. iv., 2 (from a 4th cent, tomb)-Athen. Mitt., XXXIII., pl. xxv., 1 (from a sarcophagus in a tumulus of
Στην αρχαϊκή συλλογή του Βρετανικού Μουσείου εκτίθενται με αριθμό καταλόγου 1628 χρυσό στεφάνι
Πρόκειται για απομίμηση κλαδιών
βελανιδιάς σε χρυσό σύρμα, λεπτεπίλεπτα χρυσά φύλλα, βαριά χρυσά βελανίδια, δυό τζιτζίκια και μια
μέλισσα. Το στεφάνι αποτελείται από δύο μίσχους. Στο άκρο του κάθε μίσχου υπάρχει μια θηλιά, μέσα
ρυσή κορδέλα που τους συγκρατούσε. Η κορδέλα ήταν δεμένη και
Η βελανιδιά ήταν το ιερό δέντρο του Δία, ενώ χρυσά στεφάνια
συναντούμε συχνά ως ταφικά επιθέματα στην Μακεδονία, Νότιο Ιταλία, Μικρά Ασία, βόρειο Ελλήσποντο
λλού. Ήταν δημοφιλή στα αρχαία χρόνια, και όπως γράφει ο ρήτορας Δημοσθένης (384-322 π.Χ.), τα
the Armento crown (Arneth, Gold- n. Silbermon., pl. G.
Athen. Mitt., XXXIII., pl. xxv., 1 (from a sarcophagus in a tumulus of
Στο Μουσείο Αγίου Νικολάου φυλάσσεται κρανίο νεαρού αθλητή με χρυσό στεφάνι, από το ρωμαϊκό (1ος
αιώνας μ.Χ.) νεκροταφείο της πόλης Λατώ προς Καμάρα (σημ. Άγ. Νικόλαος).
Το στεφάνι, στερεωμένο στο κρανίο, αποτελείται από σχηματοποιημένα φύλλα ελιάς. Στο στόμα του
νεκρού είχε τοποθετηθεί ως "Δανάκη" (οβολός για το Πορθμείο του Χάρωνος) αργυρό νόμισμα της πόλης
Πολυρρήνιας (ένα τετράδραχμο της εποχής του Αυτοκράτορα Τιβερίου)
ΚΥΠΡΟΣ
Αρχαίο χρυσό δάφνινο στεφάνι από την Κύπρο. 4ος - 3ος αιώνας π.Χ. Το δάφνινο στεφάνι είναι τιμητικό σύμβολο
και έπαινος για κάποια νίκη ή για κάποια ιδιαίτερη απόδοση που είχε επιτύχει ο τιμούμενος σε αθλητικό αγώνα ή
σε κάποια άλλη αναμέτρηση ιδιαίτερης σημασίας, ιδιαίτερα στην αρχαιότητα. Στη σύγχρονη εποχή είναι ευρέως
γνωστό και παραμένει σύμβολο δόξας και τιμής.
ΠΗΓΕΣ
ΝΙΚΟΛΤΣΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ fourakis-kea.com/
ΤΟ ΒΗΜΑ (Μ. ΘΕΡΜΟΥ)
ΑΓΓΕΛΙΟΦΟΡΟΣ, 17/5/2011 (ΧΡΥΣΑ ΝΑΝΟΥ) ΚΑΙ
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ».
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΥΠ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
ΣΑΚΚΕΤΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ
ΕΝΕΤ- ΣΑΚΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ
ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΠΕΝΑΚΗ
ΟΔΥΣΣΕΥΣ odysseus.culture.gr
ΠΗΓΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΕΡΕΥΝΗΤΗ ΝΙΚΟΛΤΣΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ-2006 ΝΑΟΥΣΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΕΛΛΑΣ
G. HOURMOUZIADIS, P. ASIMAKOPOULOU - ATZAKA & K. A. MAKRIS : «Magnesia : THE STORY OF A
CIVILIZATION» ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΠΟΝ - ΑΘΗΝΑΙ 1982,
ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΠΑΣΣΑΣ : «ΤΑ ΟΡΦΙΚΑ» σελ. 188 - εκδόσεις Εγκυκλοπαιδείας του «ΗΛΙΟΥ» - ΑΘΗΝΑΙ 1984,
«ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ» της ΕΚΔΟΤΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ - Αθήνα 1980,
ΙΟΥΛΙΑ ΒΟΚΟΤΟΠΟΥΛΟΥ : «ΟΔΗΓΟΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» εκδόσεις ΚΑΠΟΝ -
Θεσσαλονίκη 1996,
«ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑΣ - Ο ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΘΗΣΑΥΡΟΣ - ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ
ΜΟΥΣΕΙΟ : 15 Δεκεμβρίου 1998 - 28 Φεβρουαρίου 1999» επιστημονική επιμέλεια Καίτης Δημοπούλου -
έκδοσις ΤΑΠΑ 1998,
«ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ : ΑΒΔΗΡΑ / ΠΟΛΥΣΤΗΛΟΝ» δίγλωσση έκδοσις (Ελληνικά & Αγγλικά) της
Δημοτικής Επιχείρησης Πληροφόρησης Θεάματος Επικοινωνίας Ξάνθης - ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 1998,
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ : «Η ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΛΛΑΣ - ΛΕΞΙΚΟΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ» εκδόσεις Aldebaran
1999,
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ : «ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΠΟΙΚΙΕΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ - Τόμος Α' : ΕΥΡΩΠΗ» εκδ.
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΚΕΨΙΣ 1999,
«ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΧΙΟΥ» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ - Κ' ΕΠΚΑ - ΜΥΤΙΛΗΝΗ 1999,
Δρ ΜΠΕΤΙΝΑ ΤΣΙΓΑΡΙΔΑ & ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΙΓΝΑΤΙΑΔΟΥ : «Ο ΧΡΥΣΟΣ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ» Αρχαιολογικό Μουσείο
Θεσσαλονίκης - Υπουργείο Πολιτισμού - ΤΑΠΑ 2000,
«Χίος τ' έναλος πόλις Οινοπιώνος» δίγλωσση έκδοσις (Αγγλικά & Ελληνικά) του Υπουργείου Πολιτισμού -
Κ' ΕΠΚΑ - ΧΙΟΣ 2000,
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΑΛΙΑΝΗΣ & ΠΑΝΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ : «ΓΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» - 7η έκδοσις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΙΟ
(http://www.topio.gr),
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΑΛΙΑΝΗΣ & ΠΑΝΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ : «Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ - ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΤΟΠΙΟ 2001 (http://www.topio.gr),
ΠΑΝΟΣ ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ : «ΙΕΡΑ ΚΑΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ : Ολυμπία, Δελφοί, Ισθμία, Νεμέα, Αθήνα»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΠΟΝ - ΑΘΗΝΑ 2004,
άρθρο του Salvatore Bianco στο : «ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΣ - Αθλητισμός και Ολυμπισμός στην Περιφέρεια του
Ελληνικού Κόσμου» επιμέλεια Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης & Γιώργος Τασούλας - έκδοσις : ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ «ΑΘΗΝΑ 2004» & ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΥΚΛΑΔΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ - ΑΘΗΝΑ 2004 σελ.
286,
άρθρο της Θώμης Σαββοπούλου στο περιοδικό «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ» τ. 64 (Ιούλ. - Αύγ. 1997) σελ. 79,
άρθρο του Νίκου Βουτυρόπουλου στο περιοδικό «EXPERIMENT - ΓΑΙΟΡΑΜΑ» έτος 5ο τ. 23 (Ιαν. - Φεβρ.
1998),
άρθρο της Αμαλίας Καραπασχαλίδου (Αρχαιολόγος) στο περιοδικό «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ» τ. 67 (Απρ. -
Ιούν. 1998) σελ. 93,
περιοδικό «CORPUS» τ. 9 (Οκτ. 1999) σελ. 6 - επιμέλεια στήλης Αντώνης Λεβέντης (Αρχαιολόγος),
άρθρο της Ειρήνης Μ. Δημητριάδου (Αρχαιολόγος) στο περιοδικό «CORPUS» τ. 9 (Οκτ. 1999) σελ. 42,
περιοδικό «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ» τ. 76 (Ιουλ. - Σεπτ. 2000) σελ. 102,
ένθετο «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ» σελ. 6 του περιοδικού «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ» τ. 77 (Οκτ. - Δεκ. 2000)
περιοδικό «CORPUS» τ. 9 (Οκτ. 1999) σελ. 6 - επιμέλεια στήλης Αντώνης Λεβέντης (Αρχαιολόγος),
άρθρο της Ειρήνης Μ. Δημητριάδου (Αρχαιολόγος) στο ίδιο τεύχος σελ. 42,
περιοδικό «CORPUS» τ. 14 (Μάρτ. 2000) σελ. 7 - επιμέλεια στήλης Αντώνης Λεβέντης (Αρχαιολόγος),
περιοδικό «CORPUS» τ. 21 (Νοέμ. 2000) σελ. 6 - 7 - επιμέλεια στήλης Αντώνης Λεβέντης (Αρχαιολόγος),
άρθρο του Κίμωνα Τσιώμη (Φιλόλογος - Ερευνητής) στο περιοδικό «ΕΛΛΑΝΙΟΝ ΗΜΑΡ» τ. 14 ((Σεπτ. -
Νοέμ. 2001) σελ. 56,
παρουσίαση της εκθέσεως "Θησαυροί Αμβρακίας - Στα ίχνη της πρωτεύουσας του βασιλιά Πύρρου" από
τον Αντώνη Λεβέντη (Αρχαιολόγος) στο περιοδικό «CORPUS» τ. 31 (Οκτ. 2001) σελ. 16 - 18,
εφημερίς «ΕΘΝΟΣ» φύλλο Σαββάτου 9 Φεβρουαρίου 2002 σελ. 25,
άρθρο της Κατερίνας Γογγάκη (Λέκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών) στο περιοδικό «CORPUS» τ. 46 (Φεβρ.
2003) σελ. 42,
περιοδικό «CORPUS» τ. 53 (Νοέμ. 2003) σελ. 9 - επιμέλεια στήλης Σταυρούλα Μασουρίδη (Αρχαιολόγος,
Μ.Α.),
άρθρο του Θανάση Χρήστου (Διδάκτωρ Νεώτερης Ιστορίας - Πανεπιστήμιο Αθηνών) στο περιοδικό
«CORPUS» τ. 57 (Φεβρ. 2004) σελ. 64,
Σύμπακτος Δίσκος : «TLG CD-ROM» (TLG Workplace 8.0 - 2/11/00),
http://www.culture.gr/ (Διαδικτυακές Σελίδες των Αρχαιολογικών Μουσείων Καβάλας, Αμφιπόλεως,
Ιωαννίνων, Χαλκίδος και Αγίου Νικολάου Κρήτης - "ΟΔΥΣΣΕΥΣ") και
http://www.culture.gr/2/21/toc/index_gr.html ("ΟΔΥΣΣΕΥΣ"),
ενώ ο χάρτης της περιοχής προέρχεται από τον Microsoft ENCARTA Interactive World Atlas 2003.
Ευχαριστώ την Δέσποινα Τσαρδάκα (Αρχαιολόγος) και την Μαρία Κιτρίνου (Αρχιφύλαξ) του
Αρχαιολογικού Μουσείου Χίου, καθώς και τον Χρήστο Λυμπερίδη (Αρχιφύλαξ) του Αρχαιολογικού
Μουσείου Κομοτηνής για την βοήθεια και την ευγενική προσφορά τους.
ΤΕΛΟΣ

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->